نقدینگی از کجا وارد می شود؟


تاثیر مستقیم افزایش نرخ ارز بر قیمت‌ کالاهای مصرفی

تاثیر مستقیم افزایش نرخ ارز بر قیمت‌ کالاهای مصرفی

رکوردشکنی‌ها در بازار ارز طی چند روزگذشته ادامه دار هست و همین موضوع نگرانی بزرگی را برای شروع گرانی‌های بیشتر در بازار کالاهای مصرفی مردم ایجاد کرده است.

قیمت روغن بعنوان پر مصرف ترین کالای اساسی، که بخش عمده آن از خارج کشور تهیه میشود ، در یکسال گذشته نزدیک به ۴ برابر شده است و این نرخ بالاترین تورم به ثبت رسیده در میان تمامی‌کالاهای خوراکی محسوب می‌شود. برخی مهمترین دلیل افزایش نرخ دلار را تامین کسری بودجه می‌دانند . تورم نقطه به نقطه در مهر ماه ۴۸.۶ درصد برآورد شده، به بیان ساده تر خانوار ایرانی برای تهیه یک سبد مشخصی از کالا و خدمات در مهر سال جاری حدود یک و نیم برابر بیشتر از مهر سال گذشته برای تهیه همین سبد هزینه کرده اند.در این میان اخباری مهمی‌از سوی مقامات دولتی مطرح می‌شود . مخبر، معاون اول رییس جمهوری گفته است: امروز نفت را به‌خوبی می‌فروشیم و جابه‌جایی پول به نحو مطلوب انجام و هزینه‌های جاری کشور بدون استقراض و روش‌هایی که منجر به تورم شود تأمین می‌شود. امروز با وجود تصویری که از کشورمان نمایش داده می‌شود، ایران در نقطه بسیار خوبی قرار گرفته و در این مدت توانستیم گره‌های بسیار بزرگی را در فروش نفت، جابه‌جایی پول، تأمین کالاهای اساسی و سایر موارد پشت سر بگذاریم.علی بهادری جهرمی، سخنگوی دولت نیز به‌تازگی با انتشار مطلبی در حساب کاربری خود در توئیتر نوشت: صادرات نفت ایران در ماه پیش رکورد چند سال اخیر را شکست و پول فروش آن جایگزین خلق سرسام‌آور نقدینگی می‌شود.

ماجرای افزایش درامدهای نفتی پیش از این نیز از سوی وزیر امور اقتصادی و دارایی و همچنین سازمان برنامه و بودجه اعلام شد است .برخی از معامله‌گران می‌گویند یکی از مهمترین دلایل رشد قیمت دلار تیره‌تر شدن چشم‌انداز اقتصادی است چرا که فعلا امیدی به احیای برجام نیست و تحولات پیش رو در آمریکا نیز می‌تواند بر این امر اثر بگذارد. در عین حال برخی نیز از ناامیدی نسبت به سیاست‌های اقتصادی دولت سخن می‌گویند . گفته می‌شود بانک مرکزی نتوانسته است تاثیر چندانی بر مهار قیمت ارز بر بازار بگذارد.گزارش‌های میدانی از بازار نشان می‌دهد بخش مهمی‌از تقاضای موجود در بازار برای خرید ارز فیزیکی یا اسکناس است چرا که در سامانه نیما عرضه همواره از تقاضا پیشی می‌گیرد.


روزه سکوت دولتمردان در برابر بی ارزش شدن پول ملی
بر اساس این گزارش، رئیس مجمع عالی واردکنندگان در خصوص تاثیر مستقیم افزایش قیمت ارز در بازار کالاهای مصرفی مردم گفت: نگاه‌های اقتصادی و تولیدکنندگان بست نشسته‌اند و فروش کالاهای تولیدی را تقریبا قطع کرده‌اند چراکه تصویر روشنی از آینده ندارند و نمی‌دانند که چه خواهد شد.علیرضا مناقبی در گفت‌وگویی در پاسخ به این پرسش که آیا نوسان‌های نرخ ارز در واردات کالاهای اساسی تاثیری می‌گذارد؟ گفت: تغییر نرخ ارز نه تنها بر روند واردات کالاهای اساسی تاثیر می‌گذارد بلکه اقتصاد کشور را بی‌ثبات می‌کند چراکه در شرایط فعلی فعالان اقتصادی ریسک خرید و فروش کالا را نمی‌پذیرند به همین دلیل بنگاه‌های اقتصادی و تولیدکنندگان بست نشسته‌اند و فروش کالاهای تولیدی را تقریبا قطع کرده‌اند چراکه تصویر روشنی از آینده ندارند و نمی‌دانند که چه خواهد شد.این فعال اقتصادی که با ایلنا گفت و گو میکرد با اشاره به نابسامانی نرخ ارز در دولت سیزدهم، گفت: در دولت‌های گذشته اگر برابری نرخ ریال با ارز عدد کوچکی تغییر می‌کرد صدای اعتراض همه اعم از مردم و فعالان اقتصادی بلند می‌شد که ارزش سرمایه‌های ملی کم شده است؛ اما نمی‌دانم چرا در یک سال و نیم گذشته که نرخ ارز حدود 30 درصد افزایش پیدا کرد صدای از کسی شنیده نمی‌شود؟ انگار که هیچ اتفاقی رخ نداده است و ما هیچ چیزی برای از دست دادن نداریم.
رئیس مجمع عالی واردکنندگان با بیان اینکه مسئولان درباره چرایی نوسان‌ نرخ ارز اظهارنظر نمی‌کنند، گفت: دلار نیمایی برای واردات کالاهای اساسی در نظر گرفته می‌شود به عنوان مثال ما با این ارز یک کالای اساسی مانند آرد را وارد و بعد از تبدیل آن به کالاهای نهایی مانند ماکارونی آن را صادر و این ادعا را مطرح کنیم که عدد صادرات ما افرایش پیدا کرده است اما با این کار در واقع شیره جان مردم را می‌دهیم، چراکه صادرات با قیمت پایین انجام داده‌ایم و ضربه دیگری به اقتصاد کشور وارد می‌کنیم.وی با انتقاد از شیوه فروش ارز به مردم، گفت: نمی‌دانم چه منطقی پشت این موضوع است که با هر کد ملی به مردم ارز می‌دهند؛ و از آنجایی‌که فاصله نرخ ارز در بازار آزاد زیاد شده است مردم در مقابل صرافی‌ها صف کشیدند؛ من نمی‌دانم تیم اقتصادی دولت پیش خود چه فکر کرده است آیا درباره مسائل اساسی که مردم چه باید بکنند روزه سکوت گرفته است؟مناقبی تاثیر نوسان‌های نرخ ارز بر روند فعالیت تولیدکنندگان را منفی توصیف کرد و گفت: تولیدکنندگان باید نقدینگی خود را چند برابر کنند به عنوان مثال اگر تا دیروز یک تولیدکننده کالایی را 100 تومان خریداری می‌کرد با افزایش 30 درصدی نرخ ارز باید همان کالا را امروز 130 تومان خریداری کند یعنی باید 30 درصد نقدینگی مازاد نسبت به گذشته داشته باشد پیامد این موضوع چیزی جز افزایش قیمت تمام شده کالاها نیست. تولیدکننده باید کالای تولید شده را بفروشد این در حالیست که مردم جیب‌هایشان برای خرید خالی است در حال حاضر بیش از 80 درصد مردم توانایی تامین ضروریات زندگی را دارند.
وی در پاسخ به این پرسش که شما به عنوان فعال اقتصادی چه پیشنهادی برای کنترل نوسان‌های نرخ ارز به دولت پیشنهاد می‌دهید؟ اذهان کرد: دولت باید دست لجاجت بردارد، به مردم اعتماد کند و کار آنها را به خود آنها واگذار کند. در حال حاضر اقتصاد کشور به دست عده‌ای خاص افتاده است و مردم از چرخه اقتصادی بیرون رانده شده‌اند. افرادی که امروز کار اقتصادی می‌کنند جزو مردم هستند اما در دسته بنگاه‌های اقتصادی شناسنامه‌دار نیستند و همان دولتی کار اقتصادی را دنبال می‌کنند.وی اقتصاد ایران را اقتصاد سیاسی دانست و افزود: اگر نسنجیده حرف بزنیم و ارتباط و تعامل درستی با دنیا نداشته باشیم و برای همه چوب بلند کنیم و بخواهیم فراتر از مناسبات جهانی عمل کنیم؛ نتیجه اینکه مردم گرفتار برای پیشبرد امورات زندگی با دشواری زیادی دست و پنجه نرم می‌کنند.

وی ادامه داد: من نمی‌گوییم که حاکمیت همه اعتقادات و باورهایش را کنار بگذارد اما باید نحوه تعامل با دنیا را در نظر بگیرد؛ در اقتصاد چیزی غیر ممکن نیست ما چندین سال است که تحریم هستیم و برای تامین مایحتاج خود و برای دور زدن تحریم‌ها بهای اضافه پرداخت می‌کنیم و دور زدن تحریم به معنی پرداخت پول اضافه از جیب مردم است؛ تا زمانی که رانت در کشور برقرار است اوضاع اقتصادی اصلاح شدنی نیست.
رئیس مجمع عالی واردکنندگان در پاسخ به این پرسش که فکر می‌کنید نرخ ارز همچنان رو به جلو باشد؟ گفت: این روزها قدرت تحلیل از همه گرفته شده است و نمی‌توان پیش بینی از آینده ارائه داد؛ اما این گمانه که همچنان روند افزایشی باشد مطرح و غیرمحتمل نیست اما این سخن من نباید اینگونه معنی شود که من در بوق می‌زنم که قیمت ارز بالا برود.وی بالا رفتن نرخ ارز برای صادرات را مثبت ندانست و افزود: نوسان نرخ ارز جز اینکه به تولیدکننده و آحاد مردم را گرفتار کند چه نتیجه‌ای دارد؟ نمی‌توان منافع عمومی‌را به خاطر منافع عده‌ای خاص تحت شعاع قرار بدهیم؛ همانگونه که کشور نیاز به تولید و صادرات دارد به همان میزان نیز نیازمند واردات است هیچ کشوری نمی‌تواند همه مایحتاج‌اش را خود تولید و صادر کند.این فعال اقتصادی در پایان بیان کرد: این دیدگاه که افزایش نرخ ارز باعث افزایش صادرات می‌شود از پایه غلط است مگر تا به امروز این کار را انجام شده است؟ وقتی ارز بالا برود قیمت تمام شده محصولات بالا می‌رود نقدینگی از کجا وارد می شود؟ و با افزایش قیمت تمام شده توان صادرات تقلیل پیدا می‌کند و تولیدکننده توان تولید کالای باکیفیت که برای صادرات مقبول باشد را از دست می‌دهد اگر اقتصاد به ثبات نرسد همه متضرر می‌شوند.


رشد 289 درصدی تورم قیمت روغن در مهرماه
دولت در ابتدای سال دست به یک جراحی اقتصادی زد و با عنوان اصلاح یارانه کالاهای اساسی اقدام به حذف ارز ترجیحی کرد. همین امر باعث شد تا شاهد افزایش شدید قیمت الخصوص مواد غذایی باشیم، تا جایی که تورم ماهانه خوراکی‌ها در خرداد ماه بالغ بر ۲۵ درصد به ثبت رسید.در بین اقلام خوراکی بیشترین تورم رقم خورده در یکسال گذشته به روغن تعلق دارد. تورم نقطه به نقطه این کالا در مهر ماه امسال ۲۸۹ درصد برآورد شده، به بیان ساده تر قیمت روغن طی یکسال گذشته نزدیک به ۴ برابر شده است. علاوه بر حذف ارز ترجیحی، جنگ روسیه و اوکراین نیز از دلایل گرانی شدید این کالا در یکسال گذشته است چرا که هر دو این کشورها از تامین کنندگان اصلی دانه‌های روغنی جهان هستند. البته دو سه ماهی است که به شکل جزئی قیمت روغن کاهش میابد. برنج ایرانی دیگر کالای اساسی مهمی‌است که در یکسال گذشته با تورم نقطه ای ۱۳۸ درصدی افزایش قیمت شدیدی را تجربه کرده، این در حالیست که تورم برنج خارجی در همین بازه زمانی ۵۱ درصد براورد شده است. گوشت مرغ نیز با ثبت تورم نقطه به نقطه ۱۲۱ درصدی از جمله مواد غذایی مهمی‌است که افزایش قیمت بالایی را تجربه کرده است.
در مقابل مرغ گوشت قرمز در یکسال گذشته به نسبت تورم بالایی نداشته، تورم نقطه ای گوشت گوسفند حدود ۳۲ درصد بوده است. با توجه به قیمت بالای گوشت قرمز احتمالا سهم این کالا از سبد تقاضا خانوار کمرنگ تر شده و همین کاهش تقاضا باعث گردیده تا گوشت قرمز افزایش قیمت کمتری را به نسبت مرغ که جانشین ارزان تر ان است داشته باشد. در میان اقلام اساسی مهم که در سفره خانوار جایگاه بالایی دارند، افزایش قیمت چای خارجی پایین بوده، تورم نقطه به نقطه این کالا در مهر امسال ۲۸.۹ درصد به ثبت رسیده است.

بازیگران بزرگ پشت نقدینگی فارکس چه کسانی هستند؟

نقدینگی

بازار فارکس، از نظر میانگین مالی در گردش و میانگین درآمد هر تریدر بزرگ ‌ترین بازار از نظر شرکت‌کنندگان است. همانطور که از طبیعت بازار فارکس پیداست، برای اینکه تریدر موفقی باشید، مدیریت ریسک و نوسانات اهمیت بالایی دارد. درک این دو عامل با درک نقدینگی همراه است.

نقدینگی بازار فارکس چیست و چگونه تامین می‌شود؟

نقدینگی (liquidity) اهمیت بالایی در ساختار بازار فارکس دارد. بدون وجود نقدینگی، فعالیت بازار نظم خود را از دست می‌دهد که این بی‌نظمی با جهش قیمت در بازار دیده می‌شود. با این حال، بازاری که نقدینگی بالایی داشته باشد، امکان انتقال آسان برای ورود و خروج را ایجاد می‌کند، و زمینه را برای مشارکت همه بازیگران در بازار از سفته بازان کوچک تا مؤسسات بزرگ فراهم می‌کند.

نقدینگی در بازار فارکس عبارت است از توانایی یک جفت ارز برای معامله (خرید / فروش) در صورت وجود تقاضا. برای مثال هنگامی که با جفت ارزهای اصلی معامله می‌کنید، بازاری که با آن معامله می‌کنید نقدینگی بسیار بالایی دارد. با این حال، شما بر اساس نقدینگی موجود موسسات مالی معامله می‌کنید که شما را وارد یا از معامله مورد نظرتان خارج می‌کند.

همه جفت ارزها نقد نیستند. در واقع ارزها بر اساس دسته بندی که در آن قرار می‌گیرند سطح نقدینگی متفاوتی دارند. نقدینگی فارکس با حرکت تریدرها از جفت‌های اصلی به جفت‌های فرعی و در نهایت به جفت‌های اگزاتیک کاهش می‌یابد.

نقدینگی به سادگی یا توسط یک تریدر کوچک در ایالات متحده، اروپا یا آسیا ایجاد نمی‌شود؛ بلکه توسط تامین کننده نقدینگی، که یک بروکر بازار یا مؤسسه‌ای است که به عنوان یک بازارساز در یک طبقه دارایی انتخاب شده رفتار می‌کند، تولید می‌شود. اساساً تأمین‌ کننده نقدینگی در هر دو انتهای معاملات نقدینگی از کجا وارد می شود؟ ارزی نقش دارد و یک ارز خاص را با قیمت مشخص فروخته و خریداری می‌کند. در حقیقت با انجام این پروسه، بازارسازی می‌‌کند.

چرا نقدینگی اهمیت دارد؟

ممکن است برای برخی این سوال پیش بیاید که «چرا باید به نقدینگی اهمیت داد؟». پاسخ در ثبات قیمتی بیشتر است. ارائه دهندگان نقدینگی ریسک قابل توجهی را تحمل می‌کنند و با انجام این کار پاداش قابل توجهی نیز دریافت می‌کنند؛ زیرا قادر به مشاهده جریان سفارشات می‌شوند. مهم تر اینکه آنها مایل هستند در یک دوره معاملاتی پر نوسان طرف دیگر معامله باشند، بنابراین به سفته بازان کوچک امکان مدیریت ریسک بهتر داده می‌شود. چیزی بدتر از این نیست که در یک بازار بدون نقدینگی در طرف اشتباه معامله باشید.

لیستی از بزرگترین بازیگران فارکس:

بانک‌های تجاری (Commercial Banks)

بانک‌ها معمولاً هم در حجم زیادی از معاملات سفته بازی و هم در گردش معاملات روزانه شرکت دارند. برخی از آنها روزانه میلیاردها دلار با ارزهای خارجی معامله می‌کنند. برخی از طرف مشتریان معامله می‌کنند و برخی از حساب‌های اختصاصی استفاده می‌کنند.

بانک‌های تجاری و بانک‌های سرمایه‌گذاری برای تمام جفت ارزهایی که در آن بازار می‌سازند، قیمت پیشنهادی ارائه می‌کنند. آنها علاوه بر اسپردهای عرضه و تقاضا، اغلب به معامله جفت‌ها از طرف مشتریان خود نیز متوسل می‌شوند. عمده‌ ترین تامین‌ کنندگان نقدینگی، بانک‌های (Citibank)، (Deutsche Bank)، (Societe Generale)، (Union Bank of Switzerland) و (HSBC) هستند.

بانک‌های مرکزی (Central Banks)

بانک‌های مرکزی با بر عهده داشتن کنترل عرضه ارزهای مختلف نقش مهمی در بازار فارکس دارند. علاوه بر نگرانی درباره تنظیم تورم و نرخ بهره، این بانک‌ها همچنین در صورت لزوم مسئول تثبیت بازار فارکس نیز هستند.

با وجود اینکه بانک‌های مرکزی به اندازه بانک‌های تجاری فعال نیستند؛ اما زمانی که نیاز مبرمی مانند بحران مالی وجود دارد، آنها آماده هستند تا در صورت نیاز از طریق عملیات بازار، پول نقدینگی کشورهای مربوطه را تامین کنند.

شرکت‌های سرمایه گذاری (Investment Firms)

شرکت‌های مدیریت سرمایه گذاری معمولاً حساب‌های بزرگی را از طرف مشتریان خود مدیریت می‌کنند، و نیاز به مبادله ارزهای خارجی دارند، بنابراین باید این معاملات را از طریق استفاده از بازار ارز تسهیل کنند.

بروکرهای خرده فروشی فارکس (Retail Forex Brokers)

این گروه بخشی از حجم کل بازار فارکس که روزانه بین 25 تا 50 میلیارد دلار، که حدود 2 درصد از کل بازار فارکس تخمین زده می‌شود، را اداره می‌کند. بروکر فارکس قادر به معامله با تامین کنندگان عمده نقدینگی نیست؛ مگر اینکه بروکر فارکس دارای سرمایه بالایی باشد. تریدرهای خرد از جمله سفته بازان برخلاف تریدرهای نهادی، به ندرت نیاز به معامله در چنین حجم عظیمی دارند. بنابراین، دسترسی آنها به بازار فارکس معمولاً از طریق بروکرهای آنلاین فارکس،تامین کنندگان ثانویه نقدینگی در بازار، تنظیم شده است.

سفته بازان (Speculators)

این‌ افراد ریسک ‌پذیر یا سرمایه‌ گذاران خصوصی هستند که ارزهای خارجی را خریده و آنها را می‌فروشند و از طریق نواسانات و اختلاف قیمتی آن سود می‌برند.

تریدرهای الگوریتمی (Algorithmic Traders)

تریدرهای الگوریتمی یا تریدر آلگو (Algo) توانسته‌اند چشم انداز معاملات CFD فارکس را تغییر دهند. قرارداد مابه التفاوت (Contract for difference) یا به اختصار CFD به شما این امکان را می‌دهد که بدون تصاحب یک دارایی، بر روی تغییرات قیمت آن معامله کنید. دنیای امروزی تجارت الکترونیک و تطبیق تجارت کامپیوتری به تعداد زیادی از تریدرها این اجازه را داده است تا از تحلیل‌ها و تشخیص الگوی بسیار پیچیده برنامه ریزی و استفاده کنند، تا تحت پوشش ارائه‌دهندگان نقدینگی وارد عرصه معاملات شوند.

جمع بندی

نقدینگی بر نوسانات بازار تأثیر می‌گذارد. اگرچه این نوسان گاهی مفید و گاهی برای بازار مضر است، اما سطح مشخصی از نوسان برای فرصت‌های معاملاتی ضروری است. عدم نقد شوندگی می‌تواند منجر به نوسانات شدید و غیرقابل کنترل قیمت شود. برای اینکه تریدر موفقی باشید، مدیریت ریسک و نوسانات اهمیت بالایی دارد. درک این دو عامل با درک نقدینگی همراه است.

از وقتی بانکهای خصوصی وارد اقتصاد شدند نرخ رشد نقدینگی به طور معنی داری افزایش یافته است/متهم اصلی رشد نقدینگی عملکرد نظام بانکی است

از وقتی بانکهای خصوصی وارد اقتصاد شدند نرخ رشد نقدینگی به طور معنی داری افزایش یافته است/متهم اصلی رشد نقدینگی عملکرد نظام بانکی است

حسین درودیان اقتصاد دان و استاد دانشگاه در گفت و گو با رادار اقتصاد در خصوص افزایش نرخ رشد نقدینگی و افزایش تورم در سال های گذشته و اثرات بلند مدت آن دراقتصاد به اصلی ترین عوامل این موضوع پرداخت و دراین باره گفت: متاسفانه در هشت سال دولت آقای روحانی نرخ رشد نقدینگی رکورد زد و به بالاترین حد ممکن رسید بنحوی که بالاتر از میانگینی بود که در سال های گذشته آمار و ارقام آن ثبت شده بود.

گروه اقتصاد کلان پایگاه خبری تحلیلی رادار اقتصاد، رشد نقدینگی در اقتصاد ایران به مرز خطرناکی رسیده است. کارشناسان معتقدند اگر دولت با ابزارهای مناسب نتواند سیل نقدینگی را کنترل کند باید منتظر سیل عظیمی باشیم که اقتصاد ایران را با خود می برد و آسیبها و خسارت هایی که وارد می کند شاید قابل جبران نباشد. موضوع دیگری که این روزها عامل دیگری در افزایش رشد نقدینگی که بانک مرکزی به صراحت بدان اشاره کرده افزایش مطالبات بانک مرکزی از دولت در موضوع استفاده دولت از وجوه تنخواه گردان به میزان ۵۵.۵ هزار میلیارد تومان است. حسین درودیان اقتصاد دان و کارشناس مسائل اقتصادی در این گفت وگو نقش عوامل موثر بر افزایش نقدینگی و پایه پولی و نقش دولت دوازدهم در مقدارهای سرسام آور اعلام شده دارد.

حسین درودیان اقتصاد دان و استاد دانشگاه در گفت و گو با رادار اقتصاد در خصوص افزایش نرخ رشد نقدینگی و افزایش تورم در سال های گذشته و اثرات بلند مدت آن دراقتصاد به اصلی ترین عوامل این موضوع پرداخت و دراین باره گفت: متاسفانه در هشت سال دولت آقای روحانی نرخ رشد نقدینگی رکورد زد و به بالاترین حد ممکن رسید بنحوی که بالاتر از میانگینی بود که در سال های گذشته آمار و ارقام آن ثبت شده بود. اگر بخواهیم درباره چرایی وچگونگی رشد نقدینگی سرسام آور در اقتصاد ایران سخن بگوییم می توان گفت به طور کلی از وقتی بانکهای خصوصی وارد اقتصاد شدند نرخ رشد نقدینگی به طور معنی داری نسبت به گذشته بین ۵تا ۶درصد افزایش یافت.

وی در این باره گفت: مساله مهمی که در این موضوع باید مورد توجه قرار بگیرد اصلاحات نظام مالی است تا از مشکلات و چالش های نظام بانکی جلوگیری شود. تا زمانی که نظام مالی و بانکی کشور با مشکلات متعددی در گیر است و تنگناها روز به روز عمیق تر می شود این مساله به خودی خود روی نرخ رشد نقدینگی تاثیر می گذارد.

حسین درودیان در این باره تصریح کرد: وقتی از برخی چالش های نظام بانکی صحبت می کنیم بخشی از آن به دارایی های بانک برمی گردد که نقد یا وصول نمی شوند. نقد کردن دارایی و وصول مطالبات و بازنگشتن تسهیلات، موجب محو کنندگی پول در ترازنامه بانکها می شود. وقتی این اتفاق ها در حوزه بانکی اتفاق نمی افتد، رشد نقدینگی مقداری بالاتر قرار می گیرد یعنی اگربانکها به دلیل تقاضایی که دربخش های اقتصادی است بخواهند وامی پرداخت کنند با توجه به اینکه وام های قبلی برنگشته است یعنی رشد نقدینگی از آنچه قبلا بوده بیشتر می شود.

حسین درودیان استاد اقتصاد با بیان اینکه در دوره آقای روحانی نظام بانکی عامل مهمی در افزایش رشد نقدینگی بود گفت: این مشکل در دولت آقای روحانی حاد بود و عامل اصلی رشد نقدینگی وضعیت نظام بانکی بود. البته طی سال های اخیر مسائل بودجه دولت نیز دراین موضوع نقش ایفا کرد اگر کسری بودجه دولت در حد متعارفی باشد می توان گفت روی نرخ رشد نقدینگی تاثیری ندارد اما اگر عدد بزرگی مثل عددهایی که در یکی دو سال اخیر رشد یافته عامل محرکی و جدیدی روی رشد نقدینگی به شمار می رود.

وی در ادامه خاطر نشان کرد: در درجه اول رشد نقدینگی به خاطر عملکرد نظام بانکی است وقتی کسری بودجه عدد بزرگی شود این موضوع هم به عامل قبلی اضافه می شود، بنابراین وضعیت را بدتر از سابق می کند.

حسین درودیان درباره برداشت های تنخواه دولت و فشارهایی که از این طریق به اقتصاد کشور وارد شده گفت: وقتی دولت اول سال تنخواه می گیرد به دلیل اینکه عمده درآمدهای دولت در نیمه سال محقق می شود مثل مالیات ها، اگر دولت به دلیل ناهماهنگی درآمدی خود نتواند بخش مهمی از تنخواهی که گرفته را بازگرداند این موضوع نیز منجر به افزایش نقدینگی می شود، اما نه به شدت. هر چند بخشی از رشد پایه پولی در اقتصاد ضروری است، در عین حال لازم نیست دولت همه تنخواهی که می گیرد را بازگرداند، یعنی لازم نیست همه آن را برگرداند واینگونه نیست که روی رشد نقدینگی تاثیربگذارد یا منجر به بالا رفتن شدید پایه پولی شود. منتهی اگر عدد تنخواه خیلی بزرگ باشد و مبلغی که دولت باید بازگرداند با آنچه به عنوان تنخواه دریافت کرده بازنگردد، یک عامل جدید برای افزایش نقدینگی ایجاد شده بنابراین این موضوع نیز روی رشد نقدینگی تاثیر می گذارد.

حسین درودیان درباره تنخواه دریافتی دولت در سال ۹۹ گفت: مثلا در سال گذشته چندان این مساله محقق نشد امسال هم درباره اینکه تنخواه بزرگی دریافت شده هنوز نمی توان قضاوت کرد که عملکرد دولت در این موضوع چگونه بوده است اما به دلیل تورم، با توجه به اینکه ممکن است درآمدهای مالیاتی خوبی نصیب دولت شود لذا در حال حاضر درباره اینکه دولت تنخواه سال ۱۴۰۰ را برمی گرداند یا چه بخشی از آن را برمی گرداند نمی توان اظهار نظر کرد.

کارشناس و تحلیلگر مسائل اقتصادی درباره اینکه عوامل موثر بر رشد نرخ نقدینگی چیست گفت: در این موضوع شکی وجود ندارد که مهمترین عامل در انتظارات تورمی در کوتاه مدت نرخ ارز است، اما نرخ نقدینگی روی انتظارات تورمی تاثیر گذار نیست . به همین خاطر خیال می کنم اگر بتوانیم نرخ ارز را با ثبات کنیم و نشان دهیم کنترل شده، آن زمان می توان گفت انتظارات تورمی مهار شده اما تاثیر واقعی که نقدینگی روی تورم می گذارد پابرجاست و موضوعی غیر از انتظارات است و تاثیر واقعی خواهد داشت.

حسین درودیان در پایان خاطر نشان کرد: وقتی دچار مشکلات تحریمی و جهش نرخ ارز می شویم نیازبه رشد نقدینگی بیشتر می شود بنابراین مقداری از رشد نقدینگی کشور به دلیل تحریم ها و افزایش نرخ ارز است که اقتصاد کشور را از جهات مختلف با مشکلات عدیده ای مواجه کرده است.

با هر عطسه، نرخ ارز در ایران جابه‌جا می‌شود

 با هر عطسه، نرخ ارز در ایران جابه‌جا می‌شود

نایب رئیس کمیسیون صنایع اتاق بازرگانی خاطر نشان کرد: فاصله ارز نیما و ارز آزاد هر چقدر افزایشی شود نقش بخش خصوصی در صادرات کمتر می‌شود چراکه بخش خصوصی نمی‌تواند با ارز 36 هزار تومان جنس خریداری کند و با ارز نیمایی آن را پس بدهد.

عباس جبال‌بارزی در گفت‌وگو با ایلنا، با بیان اینکه نرخ ارز مبنای تامین نقدینگی از کجا وارد می شود؟ مواد اولیه است، گفت: تغییر نرخ ارز بر قیمت مواد اولیه بنگاه‌های تولیدی تاثیر مستقیم می‌گذارد، بنابراین با نوسان‌های نرخ ارز طبیعی است که نرخ مواد اولیه نیز تغییر کند؛ درحال حاضر روزانه شاهد نرخ ارز هستیم.

وی با تاکید بر این نکته که تغییرات روزانه نرخ ارز امکان برنامه‌ریزی را از واحدهای تولیدی سلب کرده است، گفت: فعالان اقتصادی نمی‌گویند نرخ ارز باید برای همیشه ثابت بماند؛ تغییر نرخ ارز باید متناسب با تورم داخلی، منهای تورم خارجی هر سال تغییر کند اما در کشور ما نوسان‌ها از کنترل خارج شده است و ممکن است با هر عطسه نرخ ارز در ایران جابه‌جا شود.

این فعال اقتصادی تک عاملی خواندن نوسان‌های نرخ ارز را اشتباه دانست و افزود: تحریم‌ها عامل مهمی است اما نمی‌توان به سادگی از فاکتور تورم گذر کنیم از سوی دیگر افزایش تقاضا برای خرید دلار و سکه در نوسان‌های نرخ ارز تاثیر مستقیم گذاشته است.

رئیس کمیسیون صنعت و معدن اتاق کرمان با اشاره به دشواری‌های بنگاه‌های تولیدی در تامین نقدینگی، خاطر نشان کرد: نوسان‌ها نرخ ارز باعث می‌شود که تولیدکننده نتواند متناسب با آن نقدینگی خود را هماهنگ کند ضعف در تامین نقدینگی نیز در روند تولید تاثیر می‌گذارد و عاملی برای فلج کردن تولید می‌شود چراکه تولیدکنندگان در تامین مواد اولیه با چالش مواجه می‌شوند.

وی کاهش تولید را مترداف با عدم توان تولیدکنندگان در جبران هزینه‌ها توصیف کرد و افزود: ثبات در اقتصاد اولویت نخست است وقتی قیمت نهاده‌‌های تولید همواره در حال تغییر باشد فعال اقتصادی توان برنامه‌ریزی و تولید را ندارد، بنابراین زیان‌ده می‌شود و یا از چرخه خارج می‌شود؛ 20 درصد نرخ ارز در یک هفته بالا رفت و وزیر اقتصاد اعلام کرد که برای کاهش آن برنامه دارد و نرخ ارز پایین می‌آید. حال این پرسش مطرح است که وزیر اقتصاد می‌خواهد با چه مکانیزمی نرخ‌ را پایین بیاورد تولیدکنندگان لحظه‌ای پیش می‌روند و نمی‌تواند تولید را مدیریت کنند.

وی تاکید کرد: فاصله ارز نیما و ارز آزاد هر چقدر افزایشی شود نقش بخش خصوصی در صادرات کمتر می‌شود چراکه بخش خصوصی نمی‌تواند با ارز 36 هزار تومان جنس خریداری کند و با ارز نیمایی آن را پس بدهد.

جبال‌بارزی با بیان اینکه مکانیزم بازار ارزش پول ایران را پایین ‌می‌آورد، خاطر نشان کرد: دولت نرخ ارز را بالا نمی‌برد و مخالف شرایط ایجاد شده است و اعلام کرد که می‌خواهد دلالان ارزی را دستگیر کند.

این فعال اقتصادی قیمت انرژی در ایران را واقعی ندانست و افزود: اگر می‌خواهیم نرخ انرژی را به نرخ‌های جهانی هماهنگ کنیم و نرخ انرژی را آزاد کنیم نباید تعیین قیمت و نرخ دستوری برای تولیدات تعیین کنیم؛ نرخ‌ انرژی به نفع شرکت‌های خصولتی و بزرگ تمام می‌شود که انرژی ارزان می‌گیرند و با ارز آزاد می‌فروشند. بنگاه‌های کوچک و متوسط نیازمند حمایت هستند بنگاه‌های که توان پرداخت سودهای بانکی 29 درصد را ندارند.

وی گفت: افزایش حقوق کارگران نه کیفیت زندگی آنها را بالا نبرد؛ در کشوری که تورم 40 درصدی را تجربه می‌کند امکان صادرات، خلق ارزش و تولید وجود ندارد و فقط شاهد دلال‌بازی، سفته بازی و خرید وفروش ملک هستیم. بخشنامه‌های خلق‌الساعه باید جمع شود و تولیدکنندگان بتوانند برای 5 سال آینده سیاست‌گذاری کند.

تاثیر مستقیم افزایش نرخ ارز بر قیمت‌ کالاهای مصرفی

تاثیر مستقیم افزایش نرخ ارز بر قیمت‌ کالاهای مصرفی

رکوردشکنی‌ها در بازار ارز طی چند روزگذشته ادامه دار هست و همین موضوع نگرانی بزرگی را برای شروع گرانی‌های بیشتر در بازار کالاهای مصرفی مردم ایجاد کرده است.

قیمت روغن بعنوان پر مصرف ترین کالای اساسی، که بخش عمده آن از خارج کشور تهیه میشود ، در یکسال گذشته نزدیک به ۴ برابر شده است و این نرخ بالاترین تورم به ثبت رسیده در میان تمامی‌کالاهای خوراکی محسوب می‌شود. برخی مهمترین دلیل افزایش نرخ دلار را تامین کسری بودجه می‌دانند . تورم نقطه به نقطه در مهر ماه ۴۸.۶ درصد برآورد شده، به بیان ساده تر خانوار ایرانی برای تهیه یک سبد مشخصی از کالا و خدمات در مهر سال جاری حدود یک و نیم برابر بیشتر از مهر سال گذشته برای تهیه همین سبد هزینه کرده اند.در این میان اخباری مهمی‌از سوی مقامات دولتی مطرح می‌شود . مخبر، معاون اول رییس جمهوری گفته است: امروز نفت را به‌خوبی می‌فروشیم و جابه‌جایی پول به نحو مطلوب انجام و هزینه‌های جاری کشور بدون استقراض و روش‌هایی که منجر به تورم شود تأمین می‌شود. امروز با وجود تصویری که از کشورمان نمایش داده می‌شود، ایران در نقطه بسیار خوبی قرار گرفته و در این مدت توانستیم گره‌های بسیار بزرگی را در فروش نفت، جابه‌جایی پول، تأمین کالاهای اساسی و سایر موارد پشت سر بگذاریم.علی بهادری جهرمی، سخنگوی دولت نیز به‌تازگی با انتشار مطلبی در حساب کاربری خود در توئیتر نوشت: صادرات نفت ایران در ماه پیش رکورد چند سال اخیر را شکست و پول فروش آن جایگزین خلق سرسام‌آور نقدینگی می‌شود.

ماجرای افزایش درامدهای نفتی پیش از این نیز از سوی وزیر امور اقتصادی و دارایی و همچنین سازمان برنامه و بودجه اعلام شد است .برخی از معامله‌گران می‌گویند یکی از مهمترین دلایل رشد قیمت دلار تیره‌تر شدن چشم‌انداز اقتصادی است چرا که فعلا امیدی به احیای برجام نیست و تحولات پیش رو در آمریکا نیز می‌تواند بر این امر اثر بگذارد. در عین حال برخی نیز از ناامیدی نسبت به سیاست‌های اقتصادی دولت سخن می‌گویند . گفته می‌شود بانک مرکزی نتوانسته است تاثیر چندانی بر مهار قیمت ارز بر بازار بگذارد.گزارش‌های میدانی از بازار نشان می‌دهد بخش مهمی‌از تقاضای موجود در بازار برای خرید ارز فیزیکی یا اسکناس است چرا که در سامانه نیما عرضه همواره از تقاضا پیشی می‌گیرد.


روزه سکوت دولتمردان در برابر بی ارزش شدن پول ملی
بر اساس این گزارش، رئیس مجمع عالی واردکنندگان در خصوص تاثیر مستقیم افزایش قیمت ارز در بازار کالاهای مصرفی مردم گفت: نگاه‌های اقتصادی و تولیدکنندگان بست نشسته‌اند و فروش کالاهای تولیدی را تقریبا قطع کرده‌اند چراکه تصویر روشنی از آینده ندارند و نمی‌دانند که چه خواهد شد.علیرضا مناقبی در گفت‌وگویی در پاسخ به این پرسش که آیا نوسان‌های نرخ ارز در واردات کالاهای اساسی تاثیری می‌گذارد؟ گفت: تغییر نرخ ارز نه تنها بر روند واردات کالاهای اساسی تاثیر می‌گذارد بلکه اقتصاد کشور را بی‌ثبات می‌کند چراکه در شرایط فعلی فعالان اقتصادی ریسک خرید و فروش کالا را نمی‌پذیرند به همین دلیل بنگاه‌های اقتصادی و تولیدکنندگان بست نشسته‌اند و فروش کالاهای تولیدی را تقریبا قطع کرده‌اند چراکه تصویر روشنی از آینده ندارند و نمی‌دانند که چه خواهد شد.این فعال اقتصادی که با ایلنا گفت و گو میکرد با اشاره به نابسامانی نرخ ارز در دولت سیزدهم، گفت: در دولت‌های گذشته اگر برابری نرخ ریال با ارز عدد کوچکی تغییر می‌کرد صدای اعتراض همه اعم از مردم و فعالان اقتصادی بلند می‌شد که ارزش سرمایه‌های ملی کم شده است؛ اما نمی‌دانم چرا در یک سال و نیم گذشته که نرخ ارز حدود 30 درصد افزایش پیدا کرد صدای از کسی شنیده نمی‌شود؟ انگار که هیچ اتفاقی رخ نداده است و ما هیچ چیزی برای از دست دادن نداریم.
رئیس مجمع عالی واردکنندگان با بیان اینکه مسئولان درباره چرایی نوسان‌ نرخ ارز اظهارنظر نمی‌کنند، گفت: دلار نیمایی برای واردات کالاهای اساسی در نظر گرفته نقدینگی از کجا وارد می شود؟ می‌شود به عنوان مثال ما با این ارز یک کالای اساسی مانند آرد را وارد و بعد از تبدیل آن به کالاهای نهایی مانند ماکارونی آن را صادر و این ادعا را مطرح کنیم که عدد صادرات ما افرایش پیدا کرده است اما با این کار در واقع شیره جان مردم را می‌دهیم، چراکه صادرات با قیمت پایین انجام داده‌ایم و ضربه دیگری به اقتصاد کشور وارد می‌کنیم.وی با انتقاد از شیوه فروش ارز به مردم، گفت: نمی‌دانم چه منطقی پشت این موضوع است که با هر کد ملی به مردم ارز می‌دهند؛ و از آنجایی‌که فاصله نرخ ارز در بازار آزاد زیاد شده است مردم در مقابل صرافی‌ها صف کشیدند؛ من نمی‌دانم تیم اقتصادی دولت پیش خود چه فکر کرده است آیا درباره مسائل اساسی که مردم چه باید بکنند روزه سکوت گرفته است؟مناقبی تاثیر نوسان‌های نرخ ارز بر روند فعالیت تولیدکنندگان را منفی توصیف کرد و گفت: تولیدکنندگان باید نقدینگی خود را چند برابر کنند به عنوان مثال اگر تا دیروز یک تولیدکننده کالایی را 100 تومان خریداری می‌کرد با افزایش 30 درصدی نرخ ارز باید همان کالا را امروز 130 تومان خریداری کند یعنی باید 30 درصد نقدینگی مازاد نسبت به گذشته داشته باشد پیامد این موضوع چیزی جز افزایش قیمت تمام شده کالاها نیست. تولیدکننده باید کالای تولید شده را بفروشد این در حالیست که مردم جیب‌هایشان برای خرید خالی است در حال حاضر بیش از 80 درصد مردم توانایی تامین ضروریات زندگی را دارند.
وی در پاسخ به این پرسش که شما به عنوان فعال اقتصادی چه پیشنهادی برای کنترل نوسان‌های نرخ ارز به دولت پیشنهاد می‌دهید؟ اذهان کرد: دولت باید دست لجاجت بردارد، به مردم اعتماد کند و کار آنها را به خود آنها واگذار کند. در حال حاضر اقتصاد کشور به دست عده‌ای خاص افتاده است و مردم از چرخه اقتصادی بیرون رانده شده‌اند. افرادی که امروز کار اقتصادی می‌کنند جزو مردم هستند اما در دسته بنگاه‌های اقتصادی شناسنامه‌دار نیستند و همان دولتی کار اقتصادی را دنبال می‌کنند.وی اقتصاد ایران را اقتصاد سیاسی دانست و افزود: اگر نسنجیده حرف بزنیم و ارتباط و تعامل درستی با نقدینگی از کجا وارد می شود؟ دنیا نداشته باشیم و برای همه چوب بلند کنیم و بخواهیم فراتر از مناسبات جهانی عمل کنیم؛ نتیجه اینکه مردم گرفتار برای پیشبرد امورات زندگی با دشواری زیادی دست و پنجه نرم می‌کنند.

وی ادامه داد: من نمی‌گوییم که حاکمیت همه اعتقادات و باورهایش را کنار بگذارد اما باید نحوه تعامل با دنیا را در نظر بگیرد؛ در اقتصاد چیزی غیر ممکن نیست ما چندین سال است که تحریم هستیم و برای تامین مایحتاج خود و برای دور زدن تحریم‌ها بهای اضافه پرداخت می‌کنیم و دور زدن تحریم به معنی پرداخت پول اضافه از جیب مردم است؛ تا زمانی که رانت در کشور برقرار است اوضاع اقتصادی اصلاح شدنی نیست.
رئیس مجمع عالی واردکنندگان در پاسخ به این پرسش که فکر می‌کنید نرخ ارز همچنان رو به جلو باشد؟ گفت: این روزها قدرت تحلیل از همه گرفته شده است و نمی‌توان پیش بینی از آینده ارائه داد؛ اما این گمانه که همچنان روند افزایشی باشد مطرح و غیرمحتمل نیست اما این سخن من نباید اینگونه معنی شود که من در بوق می‌زنم که قیمت ارز بالا برود.وی بالا رفتن نرخ ارز برای صادرات را مثبت ندانست و افزود: نوسان نرخ ارز جز اینکه به تولیدکننده و آحاد مردم را گرفتار کند چه نتیجه‌ای دارد؟ نمی‌توان منافع عمومی‌را به خاطر منافع عده‌ای خاص تحت شعاع قرار بدهیم؛ همانگونه که کشور نیاز به تولید و صادرات دارد به همان میزان نیز نیازمند واردات است هیچ کشوری نمی‌تواند همه مایحتاج‌اش را خود تولید و صادر کند.این فعال اقتصادی در پایان بیان کرد: این دیدگاه که افزایش نرخ ارز باعث افزایش صادرات می‌شود از پایه غلط است مگر تا به امروز این کار را انجام شده است؟ وقتی ارز بالا برود قیمت تمام شده محصولات بالا می‌رود و با افزایش قیمت تمام شده توان صادرات تقلیل پیدا می‌کند و تولیدکننده توان تولید کالای باکیفیت که برای صادرات مقبول باشد را از دست می‌دهد اگر اقتصاد به ثبات نرسد همه متضرر می‌شوند.


رشد 289 درصدی تورم قیمت روغن در مهرماه
دولت در ابتدای سال دست به یک جراحی اقتصادی زد و با عنوان اصلاح یارانه کالاهای اساسی اقدام به حذف ارز ترجیحی کرد. همین امر باعث شد تا شاهد افزایش شدید قیمت الخصوص مواد غذایی باشیم، تا جایی که تورم ماهانه خوراکی‌ها در خرداد ماه بالغ بر ۲۵ درصد به ثبت رسید.در بین اقلام خوراکی بیشترین تورم رقم خورده در یکسال گذشته به روغن تعلق دارد. تورم نقطه به نقطه این کالا در مهر ماه امسال ۲۸۹ درصد برآورد شده، به بیان ساده تر قیمت روغن طی یکسال گذشته نزدیک به ۴ برابر شده است. علاوه بر حذف ارز ترجیحی، جنگ روسیه و اوکراین نیز از دلایل گرانی شدید این کالا در یکسال گذشته است چرا که هر دو این کشورها از تامین کنندگان اصلی دانه‌های روغنی جهان هستند. البته دو سه ماهی است که به شکل جزئی قیمت روغن کاهش میابد. برنج ایرانی دیگر کالای اساسی مهمی‌است که در یکسال گذشته با تورم نقطه ای ۱۳۸ درصدی افزایش قیمت شدیدی را تجربه کرده، این در حالیست که تورم برنج خارجی در همین بازه زمانی ۵۱ درصد براورد شده است. گوشت مرغ نیز با ثبت تورم نقطه به نقطه ۱۲۱ درصدی از جمله مواد غذایی مهمی‌است که افزایش قیمت بالایی را تجربه کرده است.
در مقابل مرغ گوشت قرمز در یکسال گذشته به نسبت تورم بالایی نداشته، تورم نقطه ای گوشت گوسفند حدود ۳۲ درصد بوده است. با توجه به قیمت بالای گوشت قرمز احتمالا سهم این کالا از سبد تقاضا خانوار کمرنگ تر شده و همین کاهش تقاضا باعث گردیده تا گوشت قرمز افزایش قیمت کمتری را به نسبت مرغ که جانشین ارزان تر ان است داشته باشد. در میان اقلام اساسی مهم که در سفره خانوار جایگاه بالایی دارند، افزایش قیمت چای خارجی پایین بوده، تورم نقطه به نقطه این کالا در مهر امسال ۲۸.۹ درصد به ثبت رسیده است.



اشتراک گذاری

دیدگاه شما

اولین دیدگاه را شما ارسال نمایید.