سرمایه‌گذاری بر مبنای شاخص


نحوه‌ محاسبه شاخص کل بورس

شاخص کل بورس در حقیقت ابزاری برای سنجش بازار بورس تهران است. شاخص بازار بورس همانند دماسنجی برای اطلاع از شرایط کلی بازار بورس است و بر اساس فرمولی خاص، محاسبه می شود. تحلیل شاخص کل بورس به شما در اطلاع از روند کلی بازار و در نتیجه ورود یا خروج از بازار کمک می‌کند. با توجه به اهمیت این موضوع در این مقاله قصد داریم شما را با نحوه محاسبه و جزییات فرمول این شاخص آشنا کنیم. با ما همراه باشید.

شاخص کل بورس چیست؟

می‌توان گفت که شاخص کل بورس، ابزاری است که با تجزیه و تحلیل آن، می‌توانید شرایط حال و گذشته بازار را از ابعاد مختلف، مورد ارزیابی قرار دهید و حتی با کمک نمودارهای روند شاخص کل، شرایط و روند آینده بورس را تخمین بزنید و طبق آن، اقدام به خرید و فروش سهم کنید.

نحوه‌ محاسبه شاخص کل بورس

با توجه به اهمیت شاخص کل بورس، حال لازم است بدانید این فاکتور بسیار مهم چگونه محاسبه می‌شود و تاثیر سهم‌های کوچک بازار چگونه در شکل‌گیری و روند این شاخص تاثیر می‌گذارند. شاخص کل با نماد TEDPIX یا همان شاخص قیمت و بازده نقدی از سال ۱۳۶۹ در اختیار اهالی بازار سرمایه‌ قرار گرفت. عدد و تغییرات این شاخص بیان‌کننده‌ بازده کل بورس می‌باشد و از بازدهی و تغییرات قیمت تمامی سهم‌های بازار بورس تاثیر می‌پذیرد. این شاخص به‌گونه‌ای طراحی و فرمول‌سازی شده است که هر 800 شرکت پذیرفته شده در بازار سرمایه بر اساس وزن و میزان حجمی که دارند، بر روند شاخص تاثیر می‌گذارند.

100 × (ارزش جاری بازار سهام در زمان مبدا / ارزش جاری بازار سهام در زمان محاسبه) = مقدار شاخص کل

به زبانی ساده شاخص کل بورس در هر روز کاری برابر است با نسبت ارزش جاری بازار سهام در همان روز به ارزش جاری بازار سهام در روز مبداء که در سال ۱۳۶۹، ارزش جاری بازار سهام در روز مبدا عدد ۱۰۰ تصویب شده است.

نحوه‌ محاسبه‌ ارزش جاری بازار سهام در فرمول شاخص کل

همان‌طور که متوجه شدید ارزش جاری همه‌ی سهم‌های بازار بورس در محاسبه‌ شاخص کل تاثیرگذار است. اما سوال اینجاست که این ارزش جاری چگونه محاسبه می‌شود؟ ارزش جاری هر شرکت پذیرفته شده در سازمان بورس اوراق بهادار، از ضرب تعداد سهام هر شرکت در قیمت سهام در لحظه و ارزش جاری بازار نیز طبیعتا از حاصل جمع ارزش جاری شرکت‌های پذیرفته شده به دست می‌آید. بنابراین فرمول محاسبه‌ شاخص کل بورس با جزییات بیشتر به شرح زیر است. گفتنی است که در این فرمول زمان t، همان روز و زمانی است که در حال محاسبه‌ شاخص کل هستید.

shakhes-kol.jpg

همان‌گونه که از فرمول مشخص است، تعداد سهام منتشره شرکت‌ها معیار وزن‌دهی در این شاخص است که این امر منجر به تأثیر بیشتر شرکت‌های بزرگ در شاخص می‌شود و این دقیقا نکته‌ای است که پیش از این در محاسبه جزئیات فرمول شاخص کل اشاره کردیم که باید به آن دقت کرد.

مقایسه‌ میزان تاثیرگذاری سهام‌های بزرگ و کوچک در شاخص کل

همان‌طور که در فرمول مشاهده کردید نحوه‌ محاسبه شاخص، یک میانگین‌گیری ساده نیست و شدت تاثیرگذاری آن شرکت در شاخص به تعداد سهامی که آن شرکت دارد، بستگی دارد. به عبارتی ساده‌تر، هر چه شرکت بزرگ‌تر باشد تاثیرگذاری‌ آن بر شاخص افزایش می‌یابد. در تاریخ 1400/9/20، سهم فولاد مبارکه اصفهان، قیمتی در حدود ۱۰۴۶۰ ریال دارد و دارای 293 میلیارد برگ سهم است. از حاصل ضرب این ۲ عدد ارزش جاری نماد فولاد معین می‌گردد. حال سهم کوچک ثزاگرس را در نظر بگیرید. قیمت و تعداد برگ سهم این نماد به ترتیب ۳۳۵۱۴ ریال و ۶۶ ملیون عدد است. با مقایسه ارزش جاری هر ۲ نماد با یکدیگر، متوجه خواهید شد که وزن و ارزش جاری فولاد ۱۳ برابر ارزش جاری نماد ثزاگرس است و در نتیجه مثبت و منفی بودن نماد فولاد و دیگر نماد‌های بزرگ بازار در تعیین روند کلی شاخص به نسبت سهم‎‌هایی با بازار کوچک، بسیارتاثیرگذارتر است.

به‌روز رسانی و تغییرات فرمول شاخص کل

در سال ۱۳۷۷ در فرمول شاخص کل شاهد تغییراتی بودیم اما اساس و پایه محاسبه‌ شاخص بدون تغییر ماند. تنها تغییر اعمال شده در فرمول در شیوه تعدیل سهم است. به‌زبانی ساده از سال ۱۳۷۷ شاخص کل بازار علاوه بر حالات تعدیل قیمت، درصورت پرداخت سود نقدی نیز تعدیل می‌شود تا تاثیری بر شاخص نگذارد.

مثال عینی از تغییرات محاسباتی شاخص کل

با توجه به نحوه محاسبه شاخص کل، سهمی که به مجمع رفته و سود تقسیم می‌کند، تعدیل می‌شود. برای مثال نماد شکلر که در تاریخ ۱۴ اردیبهشت مبلغ ۱۱۰۰ ریال را به صورت نقدی بین سهامداران خود تقسیم کرد، در روز بازگشایی تعدیل شد و به میزان تفاوت قیمت بازگشایی با قیمت بسته شدن سهم و بدون در نظر گرفتن میزان سود تقسیم شده، در شاخص کل تاثیر گذاشت.

جمع‌بندی

در جواب به سوال شاخص کل بورس چیست و چرا اهمیت دارد، باید گفت که شاخص کل بازار بورس تهران در حقیقت متر و ابزاری برای ارزیابی شرایط کلی بازار بورس می‌باشد و حاوی عددی است که آن عدد، برای شما سهامداران و سرمایه‌گذاران بازار بورس، اهمیت بسیار زیادی دارد. اهمیت شاخص به‌گونه‌ای است که در این مقاله از سری مقالات آموزشی کارگزاری اقتصاد بیدار، به چگونگی محاسبه‌ی آن پرداختیم تا با این موضوع مهم آشنا شوید.

شاخص ۵۰ شرکت فعال‌تر چیست و چه اهمیتی دارد؟

شاخص‌ها (index) معیارهای خوبی برای تحلیل و ارزیابی یک بازار هستند. در حقیقت این معیارها، کمک می‌کنند تا وضعیت گذشته و حال بازار بهتر ارزیابی شده و بر مبنای آن تخمین و پیش‌بینی دقیق‌تری از آینده‌ی بازار، ارائه گردد. شاخص ۵۰ شرکت فعال‌تر یکی از مهم‌ترین شاخص‌های مطرح شده در حوزه‌ی بازار سرمایه است. همان‌طور که از نام آن پیداست، در این شاخص به لیستی از ۵۰ شرکت با فعالیت بیش‌تر در بازار بورس، دسترسی خواهیم داشت. در این مطلب، دررابطه‌با این شاخص و چگونگی تنظیم لیست ۵۰ شرکت فعال‌تر بورس، پرداخته‌ایم. سرمایه‌گذاران و تمام افراد فعال در بازار سرمایه‌ی بورس، می‌بایست با شاخص‌های پرکاربرد از جمله شاخص ۵۰ شرکت فعال‌تر، آشنا باشند.

شاخص‌ها

همان‌طور که در مقدمه‌ی این مطلب اشاره کردیم، شاخص‌ها، معیارهایی هستند که به درک و ارزیابی وضعیت بازارها کمک می‌کنند. در واقع شاخص‌ها، نتایجی به‌صورت کمی بیان می‌کنند. به‌عنوان‌مثال، معدل دانشجویان، یک شاخص برای ارزیابی و سنجش کیفیت تحصیلی آن‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها خواهد بود. در حقیقت وضعیت و رتبه‌ی تحصیلی یک دانشجو را می‌توان بر اساس معدل وی قضاوت کرد.

اگر نگاهی دقیق‌تر به دنیای اطراف خود بیندازید، متوجه می‌شوید که موارد بسیار زیادی وجود دارد که ارزیابی و سنجش آن‌ها با کمک شاخص‌ها امکان‌پذیر است. دمای هوا، میزان آلودگی هوا و … مثال‌های رایجی هستند که در آن‌ها از شاخص استفاده می‌شود.

مسئله‌ی مهم این است که برای این‌که ارزیابی هر پارامتر مشخصی دقیق‌تر و صحیح‌تر انجام شود نیاز است تا شاخص‌های مختلفی را به کار بگیریم. این امر سبب خواهد شد تا از جنبه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های مختلف و متعددی وضعیت پارامتر مدنظر رصد شود تا با اشتباهات آماری و همین‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌طور اشتباهات ناشی از فرایند استحصال شاخص مدنظر، دچار نتیجه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌گیری‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های نادرست و به‌دوراز واقعیت نشویم.

شاخص‌ها در بازار بورس

در بازار بورس، شاخص‌های زیادی مطرح می‌شوند. هر یک از این شاخص‌ها، وضعیت بازار را از جنبه‌ی مختلفی سرمایه‌گذاری بر مبنای شاخص ارزیابی کرده و نشان می‌دهد. کلیه‌ی شاخص‌هایی که در این بازار محاسبه و به کار برده می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شوند را می‌توان از سایت tsetmc.com مشاهده کرد. هر یک از این شاخص‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های مختلف، سبب می‌شود تا از جنبه‌هایی وضعیت صحیح بازار، ارزیابی شود؛ بنابراین فعالان بازار بورس، با جمع‌بندی تمام این شاخص‌ها، درک صحیح‌تری از وضعیت کلی بازار در جنبه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های مختلف خواهند داشت. یکی از شاخص‌های مطرح در حوزه‌ی بورس، شاخص ۵۰ شرکت فعال‌تر است. در ادامه با این شاخص بیش‌تر آشنا خواهیم شد.

شاخص ۵۰ شرکت فعال‌تر

در شاخص ۵۰ شرکت فعال‌تر، به لیستی از ۵۰ شرکت فعال‌تر بازار بورس، دسترسی خواهیم داشت. اما این ۵۰ شرکت، دقیقاً چه شرکت‌هایی هستند؟ به‌عبارت‌دیگر، شرکت‌ها در شاخص ۵۰ شرکت فعال‌تر، چطور انتخاب می‌شوند؟ در پاسخ به این سؤال باید بگوییم که معیار فعال‌تر بودن در بازار بورس ، میزان نقدشوندگی شرکت‌ها و ارزش بازار آن‌ها است.

نقدشوندگی را می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌توان تبدیل دارایی به پول نقد باتوجه‌به قید زمان و با کمترین هزینه تعریف کرد. مطابق این تعریف شرکت‌هایی که سهامشان آسان‌تر و سریع‌تر مورد معامله قرار می‌گیرد، طبیعتاً از نقدشوندگی بالاتری برخوردار هستند. با ضرب تعداد سهام شرکت در قیمت سهام روز، ارزش بازار شرکت محاسبه خواهد شد. شرکت‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌هایی که در این دو مؤلفه وضعیت به نسبت مطلوبی داشته باشند و از ارزش شرکت بالا و همین‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌طور نقدشوندگی بالایی برخوردار باشند می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌توانند در لیست شرکت‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های شاخص ۵۰ شرکت فعال‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌تر قرار بگیرند.

بنا بر گزینه‌های ذکر شده، شرکت‌های فعال در بازار بورس لیست شده و ۵۰ شرکت اول در شاخص ۵۰ شرکت فعال‌تر، مطرح خواهند شد و تغییرات آن‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها در قالب این شاخص گزارش می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود. سرمایه‌گذاران با تحلیل و ارزیابی وضعیت سهام این شرکت‌ها، می‌توانند وضعیت کل بازار را حدس بزنند. زیرا رفتار این ۵۰ شرکت، نشان‌دهنده‌ی رفتار ۷۰ درصد از بازار بورس خواهد بود.

تأثیر شاخص ۵۰ شرکت فعال‌تر بر شاخص کل

شاخص کل در بازار بورس، شاخصی است که میانگین بازدهی شرکت‌های فعال در بازار را نشان می‌دهد. در مطلبی مجزا به بررسی و شرح این شاخص پرداخته‌ایم. در اینجا تنها یادآور می‌شویم که در شاخص کل، تمام شرکت‌ها به یک میزان سهیم نیستند. به‌عبارت‌دیگر، شرکت‌های بزرگ‌تر با سرمایه‌ی بیش‌تر، تأثیر بزرگ‌تری را بر روش شاخص کل خواهند گذاشت. طبق تعریفی که برای شاخص کل ارائه دادیم، یک شرکت بزرگ می‌تواند جو هیجانی ایجاد نماید.

در شاخص ۵۰ شرکت فعال‌تر، این مسئله تا حدودی بهبود داده می‌شود. به‌عبارت‌دیگر، ۵۰ شرکت فعال‌تر بازار بورس، می‌توانند از ایجاد جو هیجانی در بازار بورس توسط یک گروه خاص، جلوگیری به عمل‌آورند. چرا که در این شاخص عملکرد ۵۰ شرکت فعال‌تر بورس موردتوجه قرار می‌گیرد. این ۵۰ شرکت چیزی در حدود ۷۰ درصد ارزش بازار بورس را تشکیل می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌دهند و تغییرات آن‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها تأثیرات بسزایی در وضعیت کلی بازار دارد.

مزایای شاخص ۵۰ شرکت فعال‌تر

  • نمایش وضعیت ۷۰ درصدی بازار (وضعیت بازار به‌خوبی نمایان شده و قابل‌سنجش است.) چرا که ۵۰ شرکت فعال‌تر سهم بسیار زیادی از معاملات در بازار بورس را به خود اختصاص داده‌اند.
  • نشان‌دادن میزان تأثیر شرکت‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های بزرگ و نقدشونده‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌تر در شاخص کل
  • کاهش امکان دست‌کاری قیمت سهام توسط گروه خاصی از سهام‌داران (شاخص ۵۰ شرکت فعال‌تر به نسبت شاخص کل واقعی‌تر است.)
  • نمایش شرکت‌های فعال‌تر به‌عنوان شرکت‌هایی با قابلیت نقدشوندگی بالاتر و دارای سهام مناسب‌تر برای سرمایه‌گذاری
  • مناسب برای تحلیل و ارزیابی در سرمایه‌گذاری‌های کوتاه‌مدت به علت نقدشوندگی بالاتر

جمع‌بندی پیرامون 50 شرکت فعال‌تر

شاخص ۵۰ شرکت فعال‌تر، یکی از شاخص‌های مطرح برای ارزیابی و تحلیل بازار بورس است. در این شاخص، به لیستی از ۵۰ شرکت فعال‌تر بازار بورس دسترسی داریم. ازآنجایی‌که معیار «فعال‌تر» بودن شرکت‌ها در این لیست، میزان نقدشوندگی بالاتر آن‌ها و ارزش بازار بیش‌تر است، شرکت‌هایی که در این لیست انتخاب می‌شوند، تأثیر بالایی در بازار بورس خواهند داشت.

هرچند تعداد شرکت‌هایی که در شاخص ۵۰ شرکت فعال‌تر نشان داده می‌شود، ۵۰ عدد است؛ اما در حدود ۷۰ درصد از ارزش بازار بورس را به خود اختصاص می‌دهند. این امر نشان می‌دهد که شاخص ۵۰ شرکت فعال‌تر، در شاخص‌های دیگر تأثیرگذار است.
در شاخص ۵۰ شرکت فعال‌تر، شرکت‌هایی که سهام آن‌ها برای خریدوفروش و سرمایه‌گذاری مناسب‌تر است، نشان داده می‌شود. این لیست به‌خصوص برای افرادی که به دنبال سرمایه‌گذاری‌های کوتاه‌مدت هستند، بسیار بهینه خواهد بود. چراکه شرکت‌هایی که در این شاخص نشان داده می‌شوند، قدرت نقدشوندگی بالاتری دارند.

در پایان تأکید روی این موضوع را الزامی می‌دانیم که شاخص ۵۰ شرکت فعال‌تر مانند تمام شاخص‌های مطرح دیگر، سرمایه‌گذاری بر مبنای شاخص سرمایه‌گذاری بر مبنای شاخص به‌تنهایی نمی‌تواند برای تحلیل و ارزیابی دقیق بازار بورس موردتوجه قرار بگیرد؛ بنابراین نیاز است تا در کنار سایر شاخص‌ها برای تحلیل صحیح و جامع بازار، به کار برده شود.

سرمایه‌گذاری بر مبنای شاخص

شرکت رتبه بندی اعتباری برهان

شرکت رتبه بندی اعتباری برهان

شیوه‌نامه درجه‌بندی عملکرد صندوق‌های سرمایه‌گذاری

درجه‌بندی عملکرد صندوق‌های سرمایه‌گذاری، توسط برهان بر اساس این شیوه‌نامه انجام می‌شود. درجه‌بندی عملکرد صندوق‌ها، مبتنی بر یک مدل کاملاً کمّی است و طوری طراحی شده است که سرمایه­گذاران را قادر سازد تا عملکرد گذشته هر صندوق را پس از تعدیل بر مبنای ریسک، در مقایسه با صندوق­های همتای خود ارزیابی نمایند.

در ویرایش قبلی شیوه‌نامۀ مذکور، ریسک صندوق‌ها بصورت ریسک نامطلوب اندازه‌گیری و بازدهی بر اساس آن مورد تعدیل قرار می‌گرفت. از آن‌جایی‌که ریسک نامطلوب لزوماً نمی‌تواند ریسک تمرکز را در برداشته باشد، به همین خاطر در ویرایش جدید شیوه‌نامه، معیار دیگری برای ارزیابی ریسک تمرکز صندوق‌ها اضافه شد تا درجه‌بندی عملکرد صندوق‌ها پس از انجام تعدیلات لازم بر اساس این ریسک، محاسبه و افشا ‌شوند. این معیار، شاخص هرفیندال-هرشمن(و یا به اختصار HHI) می‌باشد و برای محاسبه ریسک تمرکز در صندوق‌های سرمایه‌گذاری بکار گرفته می‌شود.

از دیگر نکات متمایز شیوه نامۀ جدید، روش به هنجار سازی داده‌ها می‌باشد. به عبارتی در شیوه نامۀ جدید هر جا که لازم باشد دو شاخص یا بیشتر با یکدیگر ترکیب شوند اولاً مبادرت به به‌هنجارسازی این شاخص‌ها شده و ثانیاً از روش به‌هنجارسازی فازی برای این کار استفاده می‌شود. در ویرایش جدید شیوه‌نامه، در هنگام ترکیب انواع معیارهای نامتجانس از قبیل ترکیب معیارهای ریسک نامطلوب و بازدهی مازاد صندوق‌ها، ترکیب شاخص HHI در سطح شرکتی و صنعتی و نیز ترکیب شاخص HHI با شاخص عملکرد صندوق‌ها از روش به‌هنجارسازی فازی استفاده خواهد شد.

چگونه سرمایه گذاری کنیم؟ معرفی انواع روش های سرمایه گذاری

چگونه سرمایه گذاری کنیم؟ شاید این سوال برای همه افرادی که قصد سرمایه گذاری دارند به وجود آمده باشد. در این مطلب انواع روش های سرمایه گذاری را معرفی خواهیم کرد.

چگونه سرمایه‌گذاری کنیم و اصولاً در چه جاهایی می‌توانیم سرمایه خود را سرمایه‌گذاری بر مبنای شاخص قرار بدهیم؟ این سؤال به همراه سؤالات دیگر مانند ریسک‌های موجود در هر بازار و نکات مهم در این راستا، جزو مطالبی است که در ادامه قصد داریم به آن‌ها پاسخ دهیم. در این مقاله یاد می‌گیریم که مهم‌ترین انواع بازارهای مالی در ایران کدام هستند و در چه شرایط هر کدام را انتخاب کنیم. سپس بهترین روش سرمایه‌گذاری در ایران را بررسی کرده و نکات مهمی را در خصوص سرمایه‌گذاری مناسب بررسی خواهیم کرد.

سرمایه‌گذاری به چه معناست؟

پیش از آن‌ که به این مسئله بپردازیم که چگونه سرمایه‌گذاری کنیم، می‌خواهیم به تعریفی کلی از سرمایه‌گذاری دست پیدا کنیم. سرمایه‌گذاری می‌تواند معناهای مختلفی داشته باشد. حتی در زمینه‌های مختلف نیز می‌توان تعاریف متنوعی برای سرمایه‌گذاری بیان کرد. مثلاً یک دانشجو زمان خود را سرمایه‌گذاری می‌کند تا یک مقاله علمی بنویسد. یا فرد دیگری روی ملک سرمایه‌گذاری می‌کند تا در آینده به سوددهی برسد.

به‌طورکلی، سرمایه‌گذاری به این معناست که یک نوع دارایی را در جای معینی صرف کنید تا بتوانید در آینده دور یا نزدیک از سود آن استفاده کنید. سرمایه‌گذاری می‌تواند روی زمین، طلا، اوراق بهادار، زمان، توانمندی‌های شخصی یا موارد دیگر باشد. اما چیزی که اینجا مدنظر ما است، سرمایه‌گذاری مالی است.

چرا باید سرمایه‌گذاری کنیم؟

در دنیای امروز شغل و درآمد تعیین‌کننده‌ترین معیار برای سنجش کیفیت زندگی است. اگر درآمد مشخصی داشته باشید که بتوانید با کمک آن قبض‌های خود را پرداخت کنید، مسکن خود را تأمین کنید و مشکلی برای فراهم کردن غذای مناسب نداشته باشید، می‌توانید در یک روز تعطیل با خیال راحت روی صندلی راحتی لم بدهید و لذت نوشیدن یک فنجان چای خوش‌رنگ را به‌خوبی حس کنید. تأمین مایحتاج اولیه زندگی طبیعتاً حسی از آرامش را به شما خواهد داد.

اما اگر ناگهان با بحران مالی مواجه شوید چه؟ اگر شغل خود را از دست بدهید؟ اگر بخواهید خانواده‌تان را به یک سفر طولانی پرهزینه ببرید؟ باز هم احساس آرامش خواهید داشت؟

مسلماً تا پشتوانه مالی مناسبی نداشته باشید، خیال شما نمی‌تواند نسبت به آینده و یک زندگی واقعاً مرفه راحت باشد. بسیاری از ما نمی‌توانیم به‌جز تأمین نیازهای اولیه، هزینه‌های دیگر را هم تامین کنیم. اینجا است که اهمیت سرمایه‌گذاری مشخص می‌شود. سرمایه‌گذاری این امکان را فراهم می‌کند با مقادیر اندکی درآمد، بتوانید ذره‌ ذره سرمایه‌گذاری‌های خرد انجام داده و از سود آن‌ها در آینده بهره ببرید. این‌که چقدر میزان سرمایه‌گذاری شما کم باشد مهم نیست، مهم این است بتوانید از یک سود مداوم با شیب مثبت در مدت‌ زمان طولانی استفاده کرده و در امر سرمایه‌گذاری مداومت به خرج بدهید.

چگونه سرمایه‌گذاری کنیم‌؟

خب حالا به موضوع اصلی مقاله می‌رسیم و آن پاسخ به این پرسش است که چگونه سرمایه‌گذاری کنیم؟ در پاسخ باید گفت روش‌های مختلفی برای سرمایه‌گذاری وجود دارند که بسته به موقعیت‌های مختلف می‌توانید از هرکدام از آن‌ها استفاده کنید. نحوه سرمایه‌گذاری درست این است که ابتدا گزینه‌های مختلف را بررسی کرده و نقاط ضعف و قوت هر کدام را بشناسید. سپس بررسی کنید که کدام مورد بیشتر با شرایط شما همخوانی دارد. بعدازآن با کسب اطلاعات لازم یا بهره گرفتن از کمک متخصصان می‌توانید سرمایه‌گذاری خود را آغاز کنید. در ادامه مطلب بررسی می‌کنیم که مهم‌ترین زمینه‌های سرمایه‌گذاری در کشور ما کدام هستند و چه راه‌هایی پیش روی شما در مسیر کسب درآمد بیشتر وجود دارد:

سرمایه‌گذاری روی ملک

یکی از انواع روش‌های سرمایه‌گذاری، ورود به بازار املاک است. به‌طورکلی روند قیمت ملک در ایران روندی صعودی دارد و شما با وارد کردن دارایی خود به این بازار، در بلند مدت ضرر نخواهید کرد. اما دو مسئله وجود دارد:

اول این‌که در بازار مسکن کشور ما، بعد از دوران صعود قیمت، رکود بازار به وجود می‌آید که به معنی کاهش خرید و فروش است. بنابراین طبیعی است هرچه با شدت بیشتری ملک شما افزایش قیمت را تجربه کند، احتمالاً تعداد مشتریان بالقوه برای خرید آن هم روزبه‌روز کمتر می‌شوند. ازاین‌رو در دوره‌های زمانی رکود بازار، به ‌سختی می‌توانید سرمایه خود را نقد کنید. بنابراین سرمایه‌گذاری روی ملک را زمانی انتخاب کنید که هم سرمایه قابل ‌توجهی در دست ‌و بالتان داشته باشید و هم مطمئن باشید که برای نقد کردن آن عجله‌ای نخواهید داشت.

سرمایه‌گذاری روی طلا و سکه

اگر در مسیر آموزش سرمایه‌گذاری باشید احتمالاً به شما خواهند گفت که یکی از مطمئن‌ترین بازارها در طولانی‌مدت، بازار طلا و سکه است که خب واقعیت هم دارد. این بازار در کشور ما به ‌شدت محبوب است و بیشتر مردم حتی کسانی که تازه ‌وارد هستند، این بازار را به هر زمینه دیگری برای سرمایه‌گذاری ترجیح می‌دهند. دلیل آن هم مشخص است:

همه افراد می‌توانند با میزان سرمایه‌های اندک در این بازار سهمی داشته باشند. علاوه بر این خرید طلای زینتی هم جنبه کاربردی دارد و هم جنبه سرمایه‌گذاری. بازدهی نسبتاً خوب در زمان‌های طولانی هم از مزایای این روش است. البته توجه داشته باشید که بازدهی سکه بیشتر از طلا است و معمولاً می‌توانید به ‌صورت سالانه روی سوددهی بیش از نرخ تورم در بازار سکه حساب کنید. هر زمان هم که بخواهید، می‌توانید تمام یا بخشی از سرمایه خود را نقد کنید که مزیت بسیار مهمی به ‌حساب می‌آید.

اما از طرف دیگر، باید بدانید که نوسان در بازار سکه و طلا بسیار زیاد است. بنابراین در کوتاه‌‌مدت ممکن است سود که نداشته باشید هیچ، ضرر هم بکنید. حباب قیمتی در بازار طلا و سکه هم مسئله‌ای نیست که در کشور ما ناشناخته باشد. بنابراین در زمان‌های کوتاه ممکن است این بازار ریسک زیادی داشته باشد؛ خصوصاً آن‌که با یک خبر سیاسی کل این بازار می‌تواند آشفته شود.

سرمایه‌گذاری روی ارز

ارز هم مانند طلا فرصت خوبی برای حرفه‌ای‌ها است تا با سرمایه‌های کمتر، سود خوبی در بلندمدت یا میان‌مدت کسب کنند. اما اگر در این مسیر تازه‌وارد هستید، ممکن است تمام سرمایه خود را بر باد بدهید. این بازار در عین مزایایی که دارد، در کوتاه‌مدت می‌تواند بسیار نوسانی بوده و پر ریسک باشد. خصوصاً این‌که ازنظر دولتی نیز دست شما خیلی هم برای سرمایه‌گذاری آزاد روی بازار ارز باز نیست.

سرمایه‌گذاری در بانک

سرمایه‌گذاری در بانک ساده‌ترین و مطمئن‌ترین روشی است که می‌توان برای حفظ ارزش پول به آن متوسل شد. در این روش بانک سود سالانه‌ای را به سپرده شما اختصاص می‌دهد که مطابق با نرخ تورم تعیین‌شده است. البته گاهی مبلغ این سود ممکن است پایین‌تر از نرخ تورم باشد که به این معناست که شما قرار است بخشی از ارزش پول خود را از دست بدهید.

اگر نرخ تورم و سود سالانه برابر باشند، تنها مزیت این روش این است که ارزش پول شما حفظ شده ولی تغییری نمی‌کند. درصورتی‌که نرخ سود سالانه بانکی از نرخ تورم بیشتر باشد، به اندازه مابه‌التفاوت آن می‌توانید سود ناشی از سرمایه‌گذاری را انتظار داشته باشید.

سرمایه‌گذاری در بورس

سرمایه‌گذاری در بازار بورس یکی از مهم‌ترین انواع روش‌های سرمایه‌گذاری است که می‌تواند بسیار سودده باشد. این بازار بستری جذاب برای افراد مختلف است که هر کدام ممکن است با سرمایه‌ای در حد 500 هزار تومان تا میلیاردها تومان وارد آن شده و سرمایه‌گذاری خود را آغاز کنند.

بازار سرمایه این امکان را فراهم می‌کند که هر فردی با هر میزان درآمد بتواند سهمی هرچند اندک از این خوان گسترده داشته باشد. اما مراقب باشید! بازار بورس ممکن است بسی فریبنده باشد. اگر گول ظواهر را بخورید و بدون اتکا به دانش تخصصی وارد این میدان شوید، سرمایه خود را در ریسک بزرگی قرار داده‌اید.

در بازار بورس می‌توانید از عرضه‌های اولیه شروع کنید که به سرمایه اندک نیاز دارند و سودی مطمئن را به شما می‌دهند. به‌علاوه صندوق‌های سرمایه‌گذاری هم موجود هستند که به‌ جای شما، سرمایه‌گذاری تخصصی را انجام داده و در ازای آن سود دریافت می‌کنند.

انواع روش‌های سرمایه‌گذاری در بازار مالی

سرمایه‌گذاری مستقیم

سرمایه‌گذاری مستقیم توسط خود فرد انجام شده و مدیریت می‌شود. مثلاً شما شخصاً اقدام به خرید سهام بورس کرده و سبد بورسی خود را مدیریت می‌کنید. در این روش، میزان تبحر و دانش شما تعیین‌کننده سودی است که قرار است از این نحوه سرمایه‌گذاری عایدتان شود.

سرمایه‌گذاری غیرمستقیم

در سرمایه‌گذاری غیرمستقیم یک فرد یا شرکت به ‌جای شما اقدام به سرمایه‌گذاری می‌کند. این روش که بیشتر در بازار بورس رایج است، به‌نوعی توسط واسطه‌ها مدیریت می‌شود. در این روش شما زمان یا دانش کافی برای مدیریت سرمایه خود را ندارید. بنابراین به صندوق‌های سرمایه‌گذاری که مورد تائید سازمان بورس و اوراق بهادار هستند مراجعه کرده و از یکی از آن‌ها می‌خواهید سرمایه‌گذاری را برای شما انجام دهند. در این روش یک تیم حرفه‌ای روی مدیریت سرمایه شما نظارت کرده و سودی نسبتاً تضمین شده کسب خواهید کرد.

بهترین روش سرمایه‌گذاری در بورس

بعد از تمام این صحبت‌ها حتماً قرار است بپرسید پس بهترین روش سرمایه‌گذاری در ایران چیست؟ پاسخ قطعاً قرار نیست برای همه افراد یکسان باشد. تا اینجای مقاله اگر همه موارد را به ‌خوبی بررسی کرده باشید، متوجه شده‌اید که هر فرد با توجه به میزان دارایی، میزان ریسک‌پذیری، دانش تخصصی و شرایط کلی اقتصادی در کشور می‌تواند گزینه‌های متفاوتی داشته باشد. برای یک فرد سرمایه‌گذاری در ملک گزینه بهتری است اما فرد دیگر به نقدشوندگی دارایی‌اش بیشتر اهمیت می‌دهد و به‌جای ملک، به بازار طلا یا بورس روی می‌آورد. فرد دیگر ممکن است تنها به حفظ ارزش سرمایه‌اش توجه داشته باشد و بانک را بهترین گزینه بداند. اما به‌طورکلی این نکات را مدنظر داشته باشید:

بهترین روش سرمایه‌گذاری در بورس ایران

آمارها نشان می‌دهد که علیرغم نوسان‌های مختلف، در طول 20 سال گذشته شاخص بورس بازدهی به ‌مراتب بیشتری از سایر بازارها داشته است. بعد از آن بازار طلا و مسکن و در انتها نیز بازار ارز را داریم. هر چند که ممکن است سال‌هایی را به خاطر داشته باشید که بازار بورس با ریزش مواجه شده است، اما آمارها در 20 سال گذشته نشان از بازدهی مثبت این بازار در طول زمان دارد.

بهترین روش سرمایه‌گذاری با پول کم

اگر پولتان کم است، گزینه‌های طلا، بازار بورس و بازار ارز برای شما بهتر هستند. اما بازار طلا و ارز پیچیدگی‌های زیادی دارند و در کوتاه‌مدت سود زیادی نصیبتان نمی‌کنند. بنابراین سرمایه گذاری در بورس و خصوصاً خرید عرضه‌های اولیه گزینه بهتری هستند. خصوصاً آن‌که با سرمایه اندک می‌توانید با اعتماد به صندوق‌های سرمایه‌گذاری سود مناسبی را دریافت کنید.

بهترین روش سرمایه‌گذاری با پول زیاد

اگر دارایی زیادی دارید، همه روش‌های سرمایه‌گذاری می‌توانند برای شما مناسب باشند. اما تفاوت در این است که مثلاً بازار ارز یا طلا می‌تواند به ‌شدت تحت تأثیر اخبار سیاسی و اقتصادی باشد و در کوتاه‌مدت حباب زیادی پیدا کند. بازار ملک نیز حتی اگر در رکود نباشد، به ‌سختی می‌تواند به دارایی نقدی بدل شود. خصوصاً آن‌که اگر بخواهید سرمایه‌تان را نقد کنید، باید کل ملک را بفروشید. درحالی‌که سرمایه‌گذاری در بازار بورس این امکان را فراهم می‌کند که سودی به ‌مراتب بیشتر از نرخ تورم (در صورت سرمایه‌گذاری صحیح) کسب کرده و هر زمان که بخواهید، هر بخش از دارایی‌تان را نقد کنید.

شروع سرمایه‌گذاری در بازارهای مالی

بازار مالی به معنای هر بازاری است که در آن گردش سرمایه و تجارت صورت می‌گیرد و بازار بورس زیرمجموعه‌ای از بازارهای مالی است. به ‌طور کلی اگر بخواهید قدم در این راه بگذارید، توصیه می‌کنیم بازار بورس را انتخاب کنید. کافی است کد بورسی را دریافت کنید.

اگر ساکن تهران باشید کار شما ساده است. می‌توانید از خدمات غیرحضوری کارگزاری ما یعنی کارگزاری سرمایه و دانش استفاده کرده و ثبت‌نام خود را تکمیل کنید. اما اگر در شهرستان‌ها حضور دارید باید به شعب کارگزاری مراجعه کنید.

بعد از اتمام این مراحل باید ثبت ‌نام در سامانه سجام انجام شده باشد و کد بورسی و کد پیگیری 10 رقمی را دریافت کرده باشید. اینجا شما می‌توانید سرمایه‌گذاری در بورس را آغاز کنید. اما اگر بابت حفظ سرمایه خود نگرانی دارید، می‌توانید از خدماتی مانند سبدگردانی یا صندوق‌های سرمایه‌گذاری استفاده کنید. سبدگردانی به معنی این است که افراد خبره به‌ جای شما مدیریت دارایی‌تان در بورس را بر عهده دارند.

صندوق‌های سرمایه‌گذاری نیز از ابزارهایی هستند که در این راستا در اختیار شما قرار دارند. این صندوق‌ها سرمایه افراد و شرکت‌ها را جمع کرده و در بازارهای مالی مختلف سرمایه‌گذاری می‌کنند. سپس سود مشخصی را از این سرمایه‌گذاری در اختیار شما قرار می‌دهند. در این روش شیب سود دریافتی شما معمولاً مثبت است و ریسک به خطر افتادن سرمایه به ‌شدت کم می‌شود.

مهم‌ترین نکات در سرمایه‌گذاری

قبل از شروع سرمایه‌گذاری یک بازه زمانی مناسب برای خود انتخاب کنید. بازه کوتاه‌مدت بین 0 تا 3 ماه است که معمولاً نباید سود چندانی در این زمان انتظار داشته باشید.

بازه زمانی بین 3 تا 6 ماه نیز میان‌مدت است که در برخی از موارد مانند بازار بورس می‌تواند سود قابل قبولی داشته باشد.

در سرمایه‌گذاری‌های بلندمدت یعنی بیشتر از 6 ماه، استراتژی مشخصی باید داشته باشید که بتوانید سرمایه خود را حفظ کنید.

در این مسیر حتماً از کمک متخصصان و افراد باتجربه کمک بگیرید.

مطالعه در مورد بازارهای مالی را فراموش نکنید.

حد مشخصی برای ضرر خود تعیین کنید. مثلاً اگر بیش از 15 درصد سرمایه خود را از دست دادید، خروج از بازار را به‌عنوان یک گزینه جدی در نظر بگیرید.

تبلیغات را مبنای سرمایه‌گذاری خود قرار ندهید.

در این مقاله که یاد گرفتیم چگونه سرمایه‌گذاری کنیم، نشان داده شد که ارزش تخصص و دانش قابل ‌مقایسه با تبلیغات توخالی و پر زرق‌وبرق نیست.

متهمان ناامنی سرمایه / وضعیت نامناسب کهگیلویه و بویراحمد در شاخص های سرمایه گذاری !

هر گاه گزارشات رسانه های تخصصی در حوزه اقتصادی منتشر می شود ، به طور معمول ضعیف ترین شاخص ها یا به عبارتی ضعیف ترین جایگاه ها در شاخص های اقتصادی مربوط به کهگیلویه وبویراحمد در مقایسه با دیگر استان ها است

هر گاه گزارشات رسانه های تخصصی در حوزه اقتصادی منتشر می شود ، به طور معمول ضعیف ترین شاخص ها یا به عبارتی ضعیف ترین جایگاه ها در شاخص های اقتصادی مربوط به کهگیلویه وبویراحمد در مقایسه با دیگر استان ها است.

عدم شفافیت و سلامت اداری ، تورم افسار گسیخته ، نرخ های بالای بیکاری ، تعریف و تضمین حقوق مالکیت و بسیاری از موارد دیگر که نشانه های اساسی و مهم در توسعه یافتگی یا عدم آن است ، برای کهگیلویه و بویراحمد همواره نشان از عقب افتادگی از دیگر مناطق کشور دارد!

به گزارش تابناک کهگیلویه و بویراحمد دنیای اقتصاد در گزارش به بررسی موضوع امنیت سرمایه گذاری در کل کشور پرداخته است که با نگاهی به جزدیات وضعیت استان چندان جالب نیست !

گزارش پایش امنیت سرمایه‌گذاری کشور که از اواسط سال ۱۳۹۷ به‌طور مستمر در فصول ۴گانه سال تهیه می‌شود، ریشه کاهش سرمایه‌گذاری و ناامیدی فعالان اقتصاد از اصلاح اوضاع اقتصادی را به سه مساله «عملکرد نامناسب دولت»، «فقدان ثبات در سطح اقتصاد کلان» و «مشکلات کشور در زمینه شفافیت و سلامت اداری» ربط داده است. چهاردهمین گزارش تحلیلی مرکز پژوهش‌های مجلس از وضعیت امنیت سرمایه‌گذاری (برای بهار ۱۴۰۰) نشان می‌دهد اقدامات دولت نه‌تنها محرک سرمایه‌گذاری نیست که در سطوح ملی و محلی باعث یاس و دلسردی فعالان اقتصادی شده است. این گزارش که با بررسی ۷ نماگر و ۳۸ مولفه سعی دارد تصویری واضح از ادراکات و احساسات سرمایه‌گذاران نسبت به فضای اقتصاد ایران ارائه کند، در بهار۱۴۰۰ با رای و نظر ۷۸۲۷نفر از فعالان اقتصادی سراسر کشور تهیه شده است. این گزارش تلویحا هشدار می‌دهد ادامه حرکت سیاستگذار در مسیر کنونی حاصلی جز انقباض اقتصاد، فرار سرمایه و رکود تولید به دنبال نخواهد داشت.

27

امنیت سرمایه‌گذاری کاهش یافته است. شواهد آخرین گزارش مرکز پژوهش‌‌‌های مجلس نشان می‌دهد در بهار 1400 نسبت به زمستان 1399، ادراک و احساس فعالان اقتصادی نسبت به امنیت سرمایه‌گذاری در ایران افت کرده است. نمره امنیت سرمایه در زمستان 1399 معادل 22/ 6 از 10 (10بدترین حالت) بود که در بهار 1400 به 26/ 6 سقوط کرده است. بر اساس گزارش بازوی پژوهشی مجلس، در نسخه بهار1400 شاخص امنیت سرمایه‌گذاری در ایران، 7هزار و 827نفر از فعالان اقتصادی مشارکت کرده‌‌‌اند. از آنجا که مهم‌ترین مشکلات گزارش‌شده از سوی فعالان اقتصادی در زمینه امنیت سرمایه‌گذاری به عملکرد کارمندان دولت و مقامات استانی و محلی بازمی‌گردد، کاهش تمایل به مشارکت در این قبیل گزارش‌ها عجیب نیست. در این پژوهش، هفت‌نماگر اصلی (عملکرد دولت، ثبات اقتصاد کلان، شفافیت و سلامت اداری، تعریف و تضمین حقوق مالکیت، فرهنگ وفای‌به‌عهد و صداقت و درستی، ثبات و پیش‌بینی‌پذیری مقررات و رویه‌های اجرایی و مصونیت جان و مال شهروندان از تعرض) تشکیل‌دهنده شاخص امنیت سرمایه‌گذاری است که امنیت سرمایه‌گذاری در بهار1400 از ناحیه دو نماگر «عملکرد دولت» و «ثبات اقتصاد کلان» تحت فشار بوده است. به نظر می‌رسد از آنجا که مدت‌‌‌هاست این دو موضوع به‌عنوان دست‌‌‌اندازهای سرمایه‌گذاری در کشور مورد تاکید فعالان اقتصادی است، حل و فصل آنها از سوی سیاستگذار باید در دستور کار قرار گیرد. گزارش‌‌‌های مختلف نشان می‌دهد شدت اثر این دو متغیر بر اقتصاد ایران آنقدر بالا بوده که طبق گزارش اتاق بازرگانی تهران، در دهه90 به خروج حدود 100میلیارد دلار سرمایه از ایران منتج شده است. این وضعیت که ناامیدی فعالان اقتصادی از افزایش تزریق پول به صنایع و کسب‌وکارها را به دنبال خواهد داشت، باید مبنای طراحی و تدوین سیاست‌‌‌هایی در بخش‌‌‌های اقتصاد، صنعت و تجارت قرار گیرد؛ وگرنه تبعات بسیاری در آینده متوجه اقتصاد ایران خواهد شد.

بررسی دقیق‌‌‌تر گزارش بهار 1400 پایش امنیت سرمایه‌گذاری نشان می‌دهد در بین رشته فعالیت‌‌‌های مختلف، بخش معدن مناسب‌‌‌ترین سطح امنیت سرمایه‌گذاری را برای فعالان اقتصادی مهیا کرده است. از آن سو، فعالان اقتصادی حاضر در بخش عمده‌‌‌فروشی، ارتباطات، توزیع، حمل‌ونقل و انبارداری بدترین شرایط را برای سرمایه‌گذاری گزارش کرده‌‌‌اند. مرور گزارش بهاری پایش امنیت سرمایه‌گذاری نشان می‌دهد در نخستین فصل 1400 در بین 38مولفه آماری و پیمایشی، سه‌مولفه «عمل مسوولان به وعده‌‌‌های داده‌‌‌شده»، «اعمال نفوذ و تبانی در معاملات ادارات» و «عمل مسوولان استانی و محلی به وعده‌‌‌های اقتصادی داده‌شده» در زمره بدترین مولفه‌‌‌های اثرگذار بر امنیت سرمایه‌گذاری ارزیابی شده‌‌‌اند. «عمل مسوولان به وعده‌‌‌های اعلام‌شده» در بهار اندکی بهتر شده و به 48/ 8 رسیده؛ اما کماکان بدترین نمره داده‌شده از سوی فعالان اقتصادی در بین 38مولفه مختلف است. مناسب‌‌‌ترین مولفه‌‌‌های گزارش‌شده از سوی فعالان اقتصادی در بهار 1400 هم به «سرقت مالی»، «رواج توزیع کالای قاچاق» و «استفاده غیرمجاز از نام و علائم تجاری یا مالکیت معنوی» مربوط است. تلفیق مولفه‌‌‌های آماری و پیمایشی نشان می‌دهد سه استان کهگیلویه و بویراحمد، تهران و خوزستان بدترین وضعیت را از نظر فعالان اقتصادی در زمینه امنیت سرمایه‌گذاری در بهار 1400 داشته‌‌‌اند. از آن سو در هر دو مولفه پیمایشی و آماری، سه استان خراسان‌جنوبی، سمنان و گلستان بهترین وضعیت را در بین 31استان مختلف کشور گزارش کرده‌‌‌اند.

به طور کلی با مرور بخش‌‌‌های مختلف گزارش بهار1400 شاخص امنیت سرمایه‌گذاری می‌‌‌توان ادعا کرد فضای کشور به هیچ وجه مناسب سرمایه‌گذاری نیست. با نگاهی به فراز و فرود شاخص امنیت سرمایه‌گذاری در همه سال‌های 1397 تا 1400 می‌‌‌توان ادعا کرد، امنیت سرمایه‌گذاری بیش از هر چیز در نتیجه عدم‌تحقق وعده‌‌‌های دولتمردان کاهش می‌‌‌یابد؛ موضوعی که در کنار بی‌ثباتی اقتصادی، سبب کاهش سرمایه‌گذاری در اقتصاد ایران شده است. تداوم عملکرد بد دولت هم می‌‌‌تواند به ادامه فرار سرمایه و روند نزولی تشکیل سرمایه منتج شود و وضعیت سخت صنایع و کسب‌وکارها را حادتر کند. از دریچه گزارش مرکز پژوهش‌‌‌های مجلس می‌‌‌توان نکات دیگری را نیز فهمید. در ادامه، جزئیاتی از وضعیت حاکم بر بخش سرمایه‌گذاری در کشور طی بهار1400 ارائه می‌شود.

امنیت سرمایه‌گذاری در بهار 1400

هر شاخص از تعدادی نماگر و هر نماگر از تعدادی مولفه تشکیل شده است. شاخص ملی امنیت سرمایه‌گذاری در ایران شامل هفت‌نماگر و 38مولفه است. از این میزان، 17مولفه آماری و 21 مولفه پیمایشی هستند. در پرسشنامه و ارزیابی پایش امنیت سرمایه‌گذاری، ارزیابی بین صفر و 10 است که عدد 10 نمایانگر نامناسب‌ترین یا بدترین وضعیت و عدد صفر نشان‌دهنده مناسب‌ترین یا بهترین ارزیابی است. بنابراین شاخص هرچه به صفر نزدیک‌‌‌تر باشد، مناسب‌‌‌تر و بهتر ارزیابی و تلقی می‌شود. در گزارش ملی پایش امنیت سرمایه‌گذاری، 38مولفه ذیل هفت‌نماگر ردیف شده‌‌‌اند. این نماگرها به ترتیب شامل «تعریف و تضمین حقوق مالکیت»، «ثبات اقتصاد کلان»، «فرهنگ وفای به عهد و صداقت و درستی»، «ثبات و پیش‌بینی‌‌‌پذیری مقررات و رویه‌‌‌های اجرایی»، «مصونیت جان و مال شهروندان از تعرض»، «عملکرد دولت» و «شفافیت و سلامت اداری» است.

در بهار 1400، نماگر «تعریف و تضمین حقوق مالکیت» با عدد 51/ 6 از 10 در جایگاه چهارمین نماگر نامناسب قرار گرفته است. در جدول رتبه‌‌‌بندی استان‌‌‌ها به ترتیب یزد، خراسان‌جنوبی و سمنان مناسب‌‌‌ترین وضعیت و استان‌‌‌های تهران، کهگیلویه‌وبویراحمد و البرز نامناسب‌‌‌ترین وضعیت را داشته‌‌‌اند.

نماگر ثبات اقتصاد کلان در بهار 1400 با کمیت 79/ 6 ارزیابی شده است. این نماگر در زمستان 1399 با کمیت 77/ 6 دومین نماگر بد در میان هفت‌نماگر دیگر ارزیابی شده بوده است. به عبارتی با توجه به شرایط کلان اقتصادی ایران و همچنین روند اتفاقات رخ‌داده در فصول گذشته این نماگر همچنان دومین سرمایه‌گذاری بر مبنای شاخص نماگر نامناسب ارزیابی شده است. وضعیت این نماگر در مطالعه بهار 1400 در استان‌‌‌های یزد، قم و مازندران نسبت به سایر استان‌‌‌ها بهتر و مناسب‌تر ارزیابی شده و در استان‌‌‌های آذربایجان‌شرقی ، کرمانشاه و زنجان نامناسب‌تر از بقیه بوده است.

نماگر فرهنگ وفای به عهد و صداقت و درستی هم که دارای بیشترین مولفه یعنی 9 مورد است، در بهار 1400 در رتبه پنجم قرار گرفته که استان‌‌‌ها در این نماگر وضعیت جالبی دارند. در این نماگر طبق جدول رده‌‌‌بندی سیستان‌ و بلوچستان ، خراسان‌جنوبی و سمنان سه استان دارای مناسب‌‌‌ترین وضعیت هستند و تهران، اصفهان و مازندران بدترین وضعیت را دارند.

در نماگر ثبات و پیش‌بینی‌‌‌پذیری مقررات و رویه‌‌‌های اجرایی در بهار 1400، فعالان اقتصادی از استان‌‌‌های گلستان، خراسان‌ شمالی و خراسان‌جنوبی مناسب‌‌‌ترین ارزیابی و استان‌‌‌های زنجان ، کهگیلویه‌وبویراحمد و خوزستان نامناسب‌‌‌ترین ارزیابی را ارائه داده‌‌‌اند.

دیگر نماگر مهم، مصونیت جان و مال شهروندان از تعرض است که هشت مولفه دارد و اکثر آنها آماری هستند. جدول رتبه‌‌‌بندی این نماگر نشان می‌دهد در بهار 1400 فعالان اقتصادی در استان‌‌‌های خراسان‌جنوبی، هرمزگان و سمنان مناسب‌‌‌ترین ارزیابی و فعالان اقتصادی استان‌‌‌های تهران، خوزستان و کردستان نامناسب‌‌‌ترین ارزیابی را از نماگر مصونیت جان و مال سرمایه‌گذاری بر مبنای شاخص شهروندان از تعرض داشته‌‌‌اند. این نماگر در بهار1400 مانند پایش‌‌‌های قبلی در میان هفت‌نماگر، مناسب‌ترین نماگر ارزیابی شده است.

نماگر عملکرد دولت در بهار 1400 هم مجددا مشابه پایش قبل از آن در زمستان سال قبل عنوان نامناسب‌‌‌ترین نماگر ارزیابی شده؛ هرچند نمره فعالان اقتصادی به این نماگر 70/ 7 بوده است. نماگر عملکرد دولت در زمستان 1399 با کمیت 63/ 7، در پاییز 1399 با کمیت 79/ 7، در تابستان 1399 با کمیت 85/ 7 و در بهار 1399 با کمیت 65/ 7 به عنوان نامناسب‌ترین نماگر شناخته شده است. وضعیت این نماگر در پایش‌‌‌های اخیر نیز به‌شدت نامناسب ارزیابی شده است. شایان ذکر است مولفه‌‌‌های تشکیل‌‌‌دهنده نماگر عملکرد دولت عبارتند از: سهولت احقاق حقوق قانونی شهروندان در ادارات (مولفه پیمایشی)، اختلال در کسب‌وکار بر اثر تحریم‌‌‌های جدید خارجی (مولفه پیمایشی) و حمایت و همراهی واقعی مقامات استانی از داوطلبان سرمایه‌گذار (مولفه پیمایشی).

نماگر شفافیت و سلامت اداری هم دیگر موردی است که چهار مولفه دارد و همه آنها به صورت پیمایشی محاسبه شده‌‌‌اند. از منظر فعالان اقتصادی، این نماگر در جایگاه سوم نامناسب‌ترین نماگرها قرار گرفته است. نگاهی به رتبه‌‌‌بندی استان‌ها بر اساس این نماگر در مطالعه بهار 1400 نشان می‌دهد که استان‌‌‌های خراسان‌جنوبی، اردبیل و سمنان مناسب‌‌‌ترین و استان‌‌‌های کهگیلویه‌وبویراحمد ، البرز و تهران نامناسب‌ترین ارزیابی را از منظر فعالان اقتصادی هر استان در این نماگر کسب کرده‌‌‌اند.

برداشت کلی از گزارش بهار

سلسله مطالعات فصلی، وضعیت برخی متغیرهای مرتبط با امنیت سرمایه‌گذاری را می‌‌‌سنجند، نه وضعیت فروش یا محیط کسب‌وکار را. به عبارتی، آنچه شاخص امنیت سرمایه‌گذاری می‌‌‌سنجد، بیشتر از جنس ثبات قوانین و مقررات، سلامت اداری، تضمین حقوق مالکیت و فرهنگ وفای به عهد در بازارهاست. یکی از نتایج مهم که در نتیجه این گزارش قابل فهم است، اهمیت ادراک سرمایه‌گذاران از وضعیت کشور و احساس امنیتی است که برای سرمایه‌گذاری در کشور دارند.

بر اساس گزارش بهار1400، سطح نمرات کلی شاخص امنیت سرمایه‌گذاری در دو بخش پیمایشی و آماری به ترتیب 77/ 6 و 19/ 4 بوده که بر شکاف قابل‌توجه میان آمارهای رسمی و ارزیابی فعالان اقتصادی مشارکت‌‌‌کننده در این مطالعه تاکید دارد. از این اختلاف می‌‌‌توان نتیجه گرفت که اتکای صرف به آمارهای رسمی ممکن است تحلیل‌‌‌ها و تفسیرهای امنیت سرمایه‌گذاری را دچار خطا کند. آنچه فعالان اقتصادی برای سرمایه‌گذاری خود ملاک تصمیم‌گیری قرار می‌دهند، احساس و ادراک آنها از شاخص‌‌‌های مورد بررسی است، نه آمارهای رسمی.

بررسی سیر عددی شاخص از پاییز 1397 تا امروز نشان می‌دهد، وضعیت امنیت سرمایه‌گذاری در کشور طی سال 97 به نسبت بهبود یافته؛ اما بعد از این سال‌‌‌ با فراز و فرودهایی همراه بوده است. در آخرین گام نیز در بهار1400، شاخص با کمیت 26/ 6 مواجه شده که از توقف روند مناسب شدن آن و قدری نامناسب شدن وضعیت شاخص امنیت سرمایه‌گذاری حکایت دارد. در بهار 1400 نیز مانند چند پایش قبلی در سال 1399 نماگر عملکرد دولت با کمیت 70/ 7 مجددا نامناسب‌‌‌ترین نماگر ارزیابی شده است. ادامه این روند و بررسی آن در گزارش‌‌‌های آینده می‌‌‌تواند پیام‌‌‌ها و تحلیل‌‌‌های قابل‌توجهی برای تصمیم‌گیران و سیاستگذاران داشته باشد.

در این مطالعه، به ترتیب به مولفه‌‌‌های «عمل مسوولان ملی به وعده‌‌‌های داده‌شده» نمره 48/ 8، «اعمال نفوذ و تبانی در معاملات ادارات» نمره 39/ 8 و «عمل مسوولان استانی و محلی به وعده‌‌‌های اقتصادی» نمره 25/ 8 داده شده که منفی‌ترین ارزیابی‌‌‌های فعالان اقتصادی را در این گزارش متوجه نهاد دولت و مقامات و مدیران می‌کند؛ موضوعی که نشان‌دهنده ضرورت عمل نهادهای دولتی و سازمان‌ها و نهادهای ذیل قوه مجریه به وعده‌‌‌ها و قراردادهاست. تکرار تعداد دفعات نامناسب ارزیابی شدن مولفه «عمل مسوولان ملی به وعده‌‌‌های داده‌شده» نشان‌‌‌دهنده حساسیت و توجه بسیار زیاد فعالان کسب‌وکار مشارکت‌کننده در این سلسله مطالعات نسبت به صحبت‌‌‌ها و قول و وعده‌‌‌های داده‌شده مسوولان کشور و اثرگذاری بسیار زیاد صحبت‌‌‌های آنها در فضای کلی امنیت سرمایه‌گذاری است. قطعا تداوم این روند به سرخوردگی و ناامیدی کارآفرینان واقعی و سرمایه‌گذاران بالقوه برای مشارکت در اقتصاد و بهبود کارآیی منجر می‌شود و هزینه‌‌‌های سنگینی بر کل اقتصاد کشور تحمیل می‌کند. در گزارش قبلی پایش امنیت سرمایه‌گذاری نیز اعلام شده بود تداوم عملکرد نامطلوب دولت می‌‌‌تواند به معنی ادامه فرار سرمایه و تداوم روند نزولی تشکیل سرمایه باشد. اینکه عملکرد اهالی دولت از نظر سرمایه‌گذاران در شاخص امنیت سرمایه‌گذاری در فصل بهار1400اصلاح نشده، نشانه خوبی نیست و گویای اثر اندک مطالعات این‌چنینی بر سیاست‌‌‌ها و اقدامات عملی دولت است.



اشتراک گذاری

دیدگاه شما

اولین دیدگاه را شما ارسال نمایید.